فهرست مطالب

سرچشمه ی تصوف در ایران عنوان کتابی می باشد تالیف شادروان سعید نفیسی. کتاب سرچشمه تصوف در ایران شامل این مباحث و گفتارها می باشد: تاثیر تعلیمات بودایی در فرهنگ پیش از اسلام ایران، تصوف ایران از نظر فلسفی، سرچشمه تصوف عراق و جزیره، تاثیر مانی، یهود و نصارا در تصوف ایرانی، طریقت و شریعت، سماع در تصوف ایران، جوانمردی و فتوت، ملامتیان، اتصال به مبدا، طریقه ی اویس، سلسله ی فرق تصوف ایران و هند، تصوف مغرب. سعید نفیسی، تاریخ نگار، نویسنده، شاعر و استاد زبان و ادبیات پارسی در سال 1274 در تهران متولد شد و در سال 1345 پس یک عمر آموزگاری و تصحیح و تالیف و ترجمه آثار متنوع و مختلف ادبی، از دنیا رفت. ماه نخشب، آتشهای نهفته، نیمه راه بهشت، ستارگان سیاه، فرنگیس، آخرین یادگار نادر شاه از جمله تالیفات این نویسنده شهیر و نامی می باشد.

 

سرچشمه تصوف در ایران

 

مقارن ظهور تصوف در عراق در کتابها اشاره ای بپیدا شدن این طریقه در مصر نیز هست و چند تن از نخستین مشایخ تصوف را از مردم مصر دانسته اند. شکی نیست که در دوره پیش از اسلام عده کثیری از نصاری بافریقا رفته و در بیابانهای لیبیه و درسواحل رود نیل در انزوا در دیرهای خاص خود بریاضت می پرداخته اند و ایشان نیز زاهدان و ناسکانی بوده اند که از جهان اعراض کرده بودند. عده کثیری ازیشان از نژاد یونانی بوده اند و برای رهایی از مخالفان خود بآنجا پناه برده بودند. ناچار برخی ازیشان پس از انکه اسلام وارد آن سرزمین شده است در آنجا می زیسته اند. لشکریان اسلام در سال 18 هجری وارد مصر شده اند و ناچار همه مردم این کشور اسلام را نپذیرفته اند چنانکه هنوز در مصر ترسایانی هستند که بفرق مختلف مسیحیت بیش از اسلام وارد شده اند. در میان ایشان نیز مانند زاهدان و عابدان مرتاض عراق و جزیره گروهی بوده اند که روشی مانند تصوف داشته اند. بهمین جهت در کتابهای تصوف اسلامی آغاز تصوف را در مصر نزدیک بظهور تصوف در عراق و جزیره می دانند. نخستین کسی از مشایخ تصوف عراق ابواسحق ابراهیم بن ادهم بن سلیمان بن منصور بلخی را می دانند که در 161 یا 163 یا 166 در گذشته است و نخستین کسی از مشایخ تصوف را در مصر ابوالفیض ذوالنون مصری می دانند که نامش را ثوبان بن ابراهیم یا فیض بن ابراهیم و پدرش را از مردم نوبیه دانسته اند و گفته اند که مردم وی راز ندیق می دانستند و بهمین جرم وی را زندانی کرده اند و در 245 در گذشته است. اختلافی که درباره نام وی هست و لقبی که باو داده اند قهرا تردیدی درباره آنچه در حق او نوشته اند پیش می آورد

خرید کتاب سرچشمه تصوف در ایران اینجا کلیک کن

داستان جنگل و پیدایش قدرت مسلحی در جریان جنگ جهانی اول و ماجرای هفت ساله آن از جمله مسائلی بود که سالها از نظر عموم مکتوم و ناشناخته مانده بود.چه با فقد اطلاع از علت وجودی این قدرت و نیات و هدف رهروان این نهضت هرکس برحسب مذاق و مشرب و اقتضا نفع و تمایلات سیاسی و وابستگی هایش بچپ یا راست در ان باره چیزی گفت.تا آنجا که پدیده جنگل که می بایست با سیمای واقعیش جلوگر شود و با قضاوت های صحیح در متن تاریخ جای گیرد در قالب رمان و افسانه مسخ گردید.

 

 به ادامه مطلب مراجعه نمایید

کارنامه ی به دروغ جستاری در شناخت اسکندر مغانی از الکساندر مقدونی، عنوان اثری پژوهشی از زنده یاد پوران فرخزاد می باشد که توسط انتشارات علمی به چاپ رسیده است. این کتاب کنکاشی در استوره اسکندر و پرتو افکنی به چهره این شخصیت رازآلود استوره ای و در بیان تفاوت های آن با اسکندر مقدونی می باشد. گفته های پژوهشگران غربی درباره اسکندر بسیار شک برانگیز بوده است و تاکنون بسیاری از پژوهشگران تاریخ ایران شخصیت معرفی شده اسکندر توسط غربی ها را غیرواقعی و دروغین معرفی کرده اند و گفته های روایت شده درباره زندگی و شرح جنگ های او را ناممکن نامیده اند. نویسنده در این کتاب در دنباله کار پژوهشگرانی که درباره زندگی اسکندر یا الکساندر بسیار با دیده تردید نگریسته بودند و اسکندر معرفی شده از سوی غربی ها را دروغی بزرگ نامیده بودند، به تفاوت میان یک چهره ایرانی و الکساندر مقدونی پرداخته است. کارنامه ی به دروغ، پژوهشی برای شناخت و بازیابی چهره ای از یاد رفته بنام: اسکندر مغانی و شرح این گفتار که چگونه این شخصیت با الکساندر مقدونی جابه جا شده است. کتاب شامل یک دیباچه و پیشگفتار و هفده فرگرد می باشد.

 

karnamhy bh drvgh

 

درباره ی ایران و تاریخ کهن و باستانی آن پژوهشگران ایرانشناس و باستان شناسان پژوهنده و سکه سازان و زیر خاکی جویان پرتوان و... به انگیزه های گوناگون و دیدگاههای دیگرگون چه سیاسی، چه دینی، چه میهنی و چه از سر رشکهای سرزمینی و فرآورده های زیرزمینی از دیرباز، با خواستهایی یک سویه، داستانهایی پیدا و ناپیدا و گمانهایی پر از شاید و باید و شگفت آور برای ما بسیار ساخته و پرداخته اند و سپس از روی مهر! همانها را پیش زمینه و گواهی برای نوشتارها، بررسیها و جستجوهای آینده ی خود، بنام دستمایه های راستین و پیشینه های پذیرفته شده در پژوهش بکار گرفته و از آن بهره برداری کرده اند. بدانسانکه خود نیزگاه به گمان افتاده اند که؛ نکند راست می گوئیم؟ و نیز برخی همچون، ما را سخت شگفت زده کرده اند که؛ اینان اینهمه داستان و افسانه را چگونه و برای چه بهم بافته اند که نمیشود راست را از دروغ باز شناخت. این پژوهشگران نامدار! گاه چنان چیزهایی را به زیور دفتر آراسته اند که گوئی همانروز درست همان جا بوده اند و سخنانی را که به نگارش کشیده اند خود به گوش خود شنیده و آنچه روی داده خود به چشم خویشتن دیده اند و هیچ گمانی بر آنچه رفته و گفته اند ندارند. بی پروا و بی هیچ دل نگرانی فرموده و نوشته اند و گفتار خود را نیز در پوشش و پرده ای از دوستی و بزرگواری چنان پیچیده اند که کسی از فریبشان آگاه نگردد. تا آنجا که هم میهنان زودباور و بی گناه ما نیز پس از چندی پذیرفتند و دل سپردند که اینان همه بزرگوار، روشن روان و دلسوزند و کوشا و میشود به اینهمه چیزها که آنها برای ما نگاشته و می گویند و می نویسند و پژوهش! می کنند چشم بسته دل بست و آنها را بر دیده ی فروتنانه ی خود نهاد و پذیرفت و به نونهالان و فرزندان میهن آموخت. و نیز پذیرفتند که اینها همه چیز را میدانند و این مائیم که چیزی نمیدانیم و بگفته ی برخی هم میهنان ساده دل سرمان نمیشود! پس بهتر است به کناری نشسته و بگذاریم دست کم این پژوهندگان راستین و این کارگزاران پرتوان جهانی، اینکار را برایمان به رایگان و بگونه ای خداپسندانه انجام دهند و خدای ناکرده شتاب کارشان گرفته نشود و شوخ چشمانه پیش خود گفتند: جائی که اینهمه کننده ی دانا برای کار هست، دیگر چه نیازی به ما ی نادان. این درست همان چیزی بود که آن بیگانگان و دایگان مهربانتر از مادر میخواستند و برای آن سالهای سال - کمی پیش و پس از جنگ نخستین جهانی - کوشش و برنامه ریزی کرده و در هزینه های هنگفت و سرسام آور در راهش ریخته و گروه بسیاری از دانشمند، پژوهشگر و ایرانشناس را در هر گوشه ای آماده ساخته و بنام ارمغان به جان فرهنگ و گذشته های دور ما انداخته بودند.

آنها همیشه کوشیده بودند که ما خودمان را نادان انگاشته و بپذیریم که هیچگاه از آغاز - آن آغازی که خودشان برایمان ساخته و پرداخته اند - چیزی نبوده، نیستیم و نمی توانیم باشیم و با اندوه بسیار این را تا اندازه ی چشمگیر هم، بگونه ای برجسته و روشن در میان آنانی که همیشه همه چیز را به آسانی پذیرفته و باز می پذیرند، جا انداخته و پذیرانده اند. شما یکبار ، تنها یکبار، رو در روی یک بیگانه به کشورش بد بگوئید ببینید چگونه برافروخته و خشمگین میشود و چه پاسخی به شما میدهدد. آنگاه خواهید دانست که برای ما چه رویداد سهمگینی پیش آمده است که نه تنها در گفتگوهای روزانه ی خویش بی پروا و نااگاهانه از خود بر میگوئیم که میگذاریم به سادگی دیگران نیز از ما بدگوئی کنند و خشمی که نداریم هیچ ککمان هم نمی گزد. زیرا در درون خود پذیرفته ایم که کوچک و خوار و ... هستیم و یادمان داده اند و برنامه ریزی کرده اند که؛ از همان روزگار باستان هم چیزی نبوده ایم و اگر دارند برایمان کاوش و بررسی میکنند، باید بسیار هم دلمان خوش باشد که این ابرمردان روزگار، به این خوبی گذشته ی ما را برایمان از زیر خروارها خاک و از درون برگهای پوستین و فرسوده ی گذشته، ویرایش و آوا نگاری شده! بیرون می آورند و پیش رویمان میگذارند.

 

کتاب کرونولوژی تالیف بهاء الدین پازارگاد است چاپ سال 45 که در مزایای این کتاب و موارد استفاده از آن باید گفت.این اولین تلریخ ایران است که بصورت کرنولوژیک یعنی به ترتیب تاریخ وقوع حوادث نوشته شده و زمان وقوع هر واقعه را با منتها سهولت به خواننده نشان میدهد.در این کرنولوژی با وجود اختصار سعی شده است هیچ یک از وقایع حساس و مهم تاریخی که بفرهنگ و تمدن ایرانی و روابط خارجی آن مربوط میشود از قلم نیفتد و آنچه که ارزش تاریخی دارد در آن گنجانده شده تا استفاده کنندگان از این کتاب را از مراجعه به کتابهای تاریخی مختلف بی نیاز سازد.نسبت به تاریخ تمدن و فرهنگ و ادبیات و هنر و صنایع و مذهب در ادوار تاریخی ایران توجه مخصوص بعمل آمده و در مقدمه هر دوره خارج از متن کرنولوژی بطور فشرده از سیر تمدن و فرهنگ سخن گفته شده تا کتاب جامعتر و بیشتر سودمند باشد

معرفی کتاب کرونولوژی تاریخ ایران

جغرافیای هر دوره و هر سلسله نیز در مقدمه آن دوره امده است.سلسله حوادث تاریخی در این کرنولوژی سعی شده است که بیشتر با یکدیگر پیوستگی داشته باشد و اسباب و علل حوادث مختلف و تحولات نیز به اختصار بیان شده است تا خواننده بتواند برای خود از آنها استنباط منطقی و قضاوت تاریخی نماید و از این حیث مطالعه کتاب بخودی خود بمنرل ازمایشی سوشمند است که خواننده از میزان تفکر و استنباط و استدلال خود بعمل میاورد

تاریخ مشروطیت ایران و هم تاریخ تحولات بیست ساله اخیر بنحوی فشرده و در عین حال حامع و رسا دکر شده و با مقایسه با سایر حوادث مفصلتر بیان شده است

سیر روابط ایران با کشورهای خارجی در قرن اخیر بدقت ذکر شده و پیوستگی این روابط که بیشتر اسباب و علل حوادث ذاخلی ایران را تشکیل داده بخوبی مشهود است و از این حیث شاید بیش از کتاب های بزرگ و پر حجم خواننده را بمسائل ایران و سیر حوادث و روابط خارجی ایران در قرن اخیر اشنا میسازد

 

برای کسانی که به تاریخ علاقه مند هستند و دوست دارند به گذشته ها سفر کنند و خود را در صفحات تاریخ پیدا کنند، کتاب "داستان سینوهه" می تواند این سفر تاریخی را برایشان فراهم کند. وقتی هوای سفر خیالی داریم، بی اختیار به سمت مصر جاری میشویم. مهد تمدن باستان که اولین خط برای ثبت نوشته های خود اختراع کرد و از تاریخ مصر لوح های قدیمی بسیاری موجود است. از این لوحه ها برای نگارش کتاب "داستان سینوهه" استفاده شده است. نگارش این اثر توسط نمیکا والتاری نویسنده فنلاندی متولد 1908 صورت گرفت. این اثر به تاریخ مصر مربوط می شود و دوران فراعنه را مرور میکند و سینوهه نام پزشک برجسته دوران خود است که به عنوان پزشک مخصوص فرعون و دربار وارد کاخ پادشاهی میشود. در هردوره از زمان و در هر مکانی افراد عالم و پزشک ماهر می زیسته و سینوهه نیز یکی از این نمونه ها بوده است مانند زکریای رازی و ابن سینا در تاریخ ایران.

sinuhe

سینوهه نام شخصیت اصلی داستان است که در بچگی در رود نیل رها شده وتوسط زن وشوهری بزرگ می شود که سینوهه با علم بالایی که در زمینه پزشکی به دست می آورد، به مقام پزشک مخصوص فرعون نائل می شود. در داستان  به وضعیت مصر در زمان فراعنه کاملا اشاره شده که مردم چکونه بودند، اینکه علم در چه سطحی بود، مرگ چگونه بود، تفریحات مردم شامل چه مواردی بود، فرهنگ و طرز تفکر مردم آن دوران بیان شده است. از آن جمله می توان به نیای مردگان ، ثروت اندوزی مردم برای خریدن خانه در دنیای مردگان که در آ« سوی نیل بود، نحوه پوشش مردم، روابط تجاری بین شهرهای مختلف، عمل های جراحی سر و علم پزشکی آن زمان، پوشش مردم آن زمان که پوشاندن بدن در نظرشان بسیار بد بود، زنان با موهای تراشیده شده که مظهر زیبایی بودند و ... اشاره نمود. در این داستان به خوبی مومیایی کردن مردگان از اولین مرحله تا آخر کاملا توضیح داده شده و اینکه مردم برای به دست آوردن خانه در دنیای مردگان بسیار در تلاشند چرا که اعتقاد دارند که در آن دنیا زنده خواهند شد و باید صاحب خانه و مال و ثروت باشند و به همین علت همراه مردگان طلا و سکه و اسباب اولیه زندگی فراهم می کنند چرا که اعتقاد دارند بعد از مردن به سفری طولانی میروند و زنده می شوند و به آنها احتیاج خواهند داشت و فراهم کردن خانه در دنیای مردگان در آن سوی نیل برایشان از هر چیزی واجب تر است.سینوهه در برحه ای از دوران عمرش از دربار تبعید شد و به فقر و تنگدستی دچار شد و بعد از آنکه دوباره به زندگی قبلی بازگشت، دیدگاهش درباره زندگی و مرگ کاملا با گذشته فرق کرده بود. وی در خلال داستان نیز عاشق می شود و در داستان میخوانیم که چه اتفاق هایی برای سینوهه رخ میدهد. در داستان با خدایانی که مردم پرستش می کنند نیز آشنا می شویم و سینوهه نظرش را راجع به خدایاان گفته است. برای مطالعه تاریخ در قالب داستان مهیج کتاب داستان سینوهه بسیار مفید است. کتاب با سبک نگارش و البته ترجمه بسیار شیوای ذبیح اله منصوری در خواننده این انگیزه را بوجود می آورد که بعد از مطالعه اقدام به تحقیق بیشتری راجع به گذشته و تاریخ مصر باستان نماید. این کتاب جزء کتابهایی است که تقریبا در قفسه کتابخانه اکثر دوستداران کتاب به چشم میخورد و از معروف ترین آثار داستان های تاریخی است.

تاریخ جهانگشای به خامه عطاالملک جوینی از صاحب منصبان دربار هلاکو و پس از او، شرحی از دوران خوارزمشاهیان و حمله قوم مغول به فلات ایران و همچنین احوال اسماعیلیان می باشد. جدا از ارزش تاریخی، این کتاب به عنوان یک اثر ادبی بازمانده از آن دوران بسیار ارزشمند است. نویسنده درباب شهرها و وضعیت آنها توضیحات مفصل و جامعی داده است. عطاالملک جوینی در سال 623 هجری قمری در منطقه جوین خراسان زاده شد و به سال 682 از هجرت از دنیا رفت. خاندان جوینی از زمان عباسیان به عنوان صاحبان دیوان شناخته می شدند. نویسنده تاریخ جهانگشای همراه با هلاکو خان در جنگهایی مغول ها علیه شیعیان اسماعیلی حضور داشته و این رویدادها را از نزدیک لمس کرده و آنها را در تاریخ خویش ثبت و ضبط کرده است. ایشان همچنین سقوط بغداد و دستگاه خلافت را از به چشم دیده و در تاریخ خویش نگاشته است. در کل، تاریخ جهانگشای جوینی، علاوه بر ارزش ادبی، منبع اصلی تاریخ مغولان و خوارزمشاهیان می باشد. عطاالملک جوینی به پایتخت مغولان نیز سفری داشته و احوال و اخلاق سران این قوم را خوب میدانسته است.

 

تاریخ جهانگشای

 

نمونه ای از نثر تاریخ جهانگشای جوینی:

بسم الله الرحمن الرحیم سپاس و ثنا معبودی راست که واجب الوجودست، مسجودی که وجود او واهب انوار عقل و جودست، آفریدگاری که اثبات وحدانیّت او در هر ذرّه از ذرّات مکوّنات موجودست،پروردگاری که باختلاف لغات و صفات شکر روایع بدایع صنایع او مقصودست، رزّاقی که از راه ربوبیّت بر مائده کرمش موحّد و ملحد یکسانست، خلّاقی که معلومات مبدعات فطرتش از کمال قدرت او یک داستانست، عظیمی که بلبل خوش‌الحان و نغمت بذکر الوان نعمت او هزار دستانست، کریمی که یک قطره از بحار موهبت او باران مدرار نیسانست، غفّاری که نسیم لطفش مادّه بقاء هردوستار آمد، قهّاری که جلّاد عنفش تیغ آبدار تاتار گشت، ظاهری که عقول عقلا در عظمت کمال او حایرست. باطنی که اوهام و افهام ازکنه معرفت جلال او قاصرست، احدی که مقتصدان اودیه هدی و مقتبسان بادیه هوی را مطلوب اوست، صمدی که عاشقان حقیقت و فاسقان صورت‌ پرست را محبوب اوست، کفر و اسلام در رهش پویان وحده لا شریک له گویان و وفود درود آفرینش بر نور حدیقه آفرینش و نور حدقه اهل بینش خاتم انبیا محمّد مصطفی باد، درودی که از توی آن بوی اخلاص بمشامّ مشتاقان قدس رسد و از رایحه آن ملأ اعلی بر موافقت ساکنان روضه رضا نثار...

و در بخشی دیگر:

و به سبب تغییر روزگار و تأثیر فلک دوّار وگردش گردون دون و اختلاف عالم بوقلمون ، مدارس درس مندرس و معالم علم منطمس گشته و طلبه ی آن در دست لگدکوب حوادث پای مال زمانه ی غدّار و روزگار مکّار شدند و به صنوف فتن و محن گرفتار و در معرض تفرقه و بوار مُعَرَّض سیوف آبدار شدند و در حجاب تراب متواری ماندند.

هنر اکنون همه در خاک طلب باید کرد   

زآن که اندر دل خاکند همه پر هنران

حنانیک رسم الحق والصدق قد عفا          

 و ان اساس المکرمات علی شفا

منینا به اعقاب قد اتخذو عمی             

لأعقابهم مشطا وللمشط منشفا

کتاب ایران را از یاد نبریم و بدنبال سایه ی همای، مشتمل بر مجموعه ای از مقالات دکتر محمدعلی اسلامی ندوشن که نخست در نشریات چاپ شده بوده، می باشد. در ابتدا این اثر به صورت دو کتاب مجزا چاپ شده بوده است لیک به دلیل ارتباط مقالات کتاب سایه ی همای با کتاب ایران را از یاد نبریم، در چاپ های جدید همراه با هم و در یک مجموعه چاپ شده است. نخستین چاپ از کتاب ایران را از یاد نبریم مربوط به سال 1340 می باشد. کتاب شامل 31 مقاله ارزشمند از نویسنده می باشد. ایران را از یاد نبریم ، فیروزی شکست خوردگان ، ایران تنها کشور نفت نیست ، مرد روز ، نسل ملول ، از آموختن چه حاصل؟ ، با فرهنگ و بی فرهنگ ، ای کاش که جای آرمیدن بودی ، روشنفکران بر سر دو راهی ، اشاره ها ، آدمیت و مقام ، خوبی و بدی ، ایران نیز حرفی برای گفتن دارد ، ایران به چه کسانی نیازمند است؟ ، تهران ، مرگ نیما و پیمانه ی عمر او به هفتاد رسید. این مقالات زیر عنوان کتاب ایران را از یاد نبریم می باشد. در ادامه کتاب : به دنبال سایه ی همای و شامل این نوشتارها می باشد: به دنبال سایه ی همای، جلوه ی تمدن ، هلن زرین بدن امروز ، دموکراسی در شرق ، نبرد رنگ در آفریقای جنوبی ، مسئله عقب ماندگی ، جواهر لعل نهرو ، هند بی نهرو ، هند و تمدن صنعتی ، مرد جوان و دریا ، مرگ کندی ، انتظار زمین و ایران به من چه معنی دارد.

 

iran az yad nabarim

 

نویسنده در مقدمه کتاب : ایران را از یاد نبریم، نگاشته است:
اینک که چاپ دوازدهم ایران را از یاد نبریم در جریان است، نابجا ندانستم که این چند کلمه را بر آن بیفزایم. تاریخ نخستین انتشار آن به صورت کتاب به سال 1340 باز می گردد که اکنون چهل و پنج سال از آن زمان دور شده ایم. در این دوران حوادث بسیاری بر این کشور گذشته است، ولی ایران همان ایران است: کشور شگفت انگیز، پر رمز و راز و پر تناقض، که مانند معشوقه های غزل فارسی، هم دلارام است و هم رنج دهنده.
و امروز که ما به خود نگاه می کنیم، من و گروهی از خوانندگان این نوشته که زمانی جوان بودیم و دیگر نیستیم، می بینیم که در ازای این عمر رفته، دیده ی حیران ما چه ها که در طی این زمان ندید!
دورانی را که گذراندیم...

بخشی از سرآغاز چاپ نخست کتاب:
گرفتاریهای روزانه، دل مشغولیها و بهت زدگیهای قرن، مانع از آن است که بسیاری از ما به عمق ماجرائی که در روح ایران است، توجه کنیم. چون کسی هستیم که به باغ کهنسالی در چله ی زمستان پای می نهد و آنرا خشک و خاموش و برهنه، گرانبار از غربت وحشی مرموز و شریر می بیند، بی آنکه نجوای پنهانی حیات، و لوله ی خاموش جرمهای روینده و سبز شونده را در شکم کنده های پیر و در نهاد شاخه های خشک دریابد. در زندگی ملت ها نیز دورانهای سترون و دورانهای زاینده است، و تناوب و تسلسل این دورانها بوده است که تمدن را به پایه ی کنونی رسانیده. دوران ما یکی از دورانهای بارور است، و زایندگی هرچند با درد همراه باشد، باز سعادت بخش و شورانگیز می تواند بود.

در روزگاری که گوئی ایران در ابری از فراموشی پیچیده شده است، اگر کار دیگری از دست ما بر نیاید، لااقل خوبست بکوشیم تا فکر او و غم او را در دل خود زنده نگاهداریم و اعتقاد به زایندگی دوران را در سینه نپژمرانیم. ما از این حیث چون بیماران تریاک خورده ای هستیم که به هر افسونی است باید بیدار نگاهشان داشت؛ زیرا اگر چشم بر هم نهند، بیم آنست که دیگر آنرا نگشایند

برای خرید کتاب ایران را از یاد نبریم

کلیک کن

کاوه آهنگر و درفش کاویانی، عنوان نوشتار ارزشمندی از ایرانشناس شهیر دانمارکی آرتور کریستین سن دانمارکی می باشد که منیژه احدزادگان آهنی آن را به پارسی ترجمه کرده است. در این کتاب پیشگفتاری از مترجم اثر ابتدا نگاشته شده است و سپس تحقیق و کنکاشی از سوی نویسنده برای ریشه یابی عنوان کاوه برای درفش ملی ایرانیان و پس از آن بخش پادشاهی ضحاک و قیام کاوه در شاهنامه فردوسی در کتاب جای داده شده است. آرتور کریستین سن متولد 1875 در کپنهاگ دانمارک که به عنوان خاورشناس، پژوهشگر تاریخ و ایرانشناس شناخته می شود. از اوان نوجوانی علاقمند به زبان شناسی و پژوهش در باب فرهنگ مردم مشرق زمین بود. در دانشگاه کپنهاک به تحصیل پرداخت و رساله ی دکترایش تحقیقی در باب حکیم خیام بود. در دوران دانشگاه به یادگیری زبان های فارسی، عربی ، سانسکریت ، ترکی و همچنین پهلوی پرداخت. کتاب ها و پژوهش های ارزشمندی در موضوع ایرانشناسی از او به یادگار مانده است که از میان آنها میتوان به کتابهای : کیانیان و ایران در زمان ساسانیان اشاره کرد. کریستین سن سفرهایی نیز به ایران داشته است.

 

aylbziji

کتاب تاریخ ایران نوشته عباس اقبال آشتیانی شامل شرح کامل تاریخ ایران پس از وارد شدن اسلام در ایران می باشد. این تاریخ ایران پس از سقوط ساسانیان را در بر میگیرد و تا سقوط دودمان قاجاریه را شامل می شود. عباس اقبال ادیب و مورخ ایرانی در سال 1275 در آشتیان متولد شد. اقبال در دارالفنون تهران دوران متوسطه را گذراند و بعدها در فرانسه در دانشگاه سوربن لیسانس ادبیات را دریافت کرد. بعدها در دانشگاه تهران به تدریس پرداخت و از اعضای فرهنگستان زبان در تهران بودند. از ایشان تالیفات و تصحیحات متعددی بجای مانده است. تاریخ مفصل ایران پس از اسلام ، خاندان نوبختی ، تاریخ جواهر در ایران ، تاریخ اکتشافات جغرافیایی و تاریخ علم جغرافیا ، قابوس وشمگیر زیاری و میرزا تقی خان امیرکبیر از جمله تالیفات ایشان می باشد.دیوان امیر مغزی ، لغت فرس اسدی طوی ، تاریخ طبرستان ، سیاست نامه خواجه نطام الملک ، کلیات عبید زاکانی و مجمع التواریخ از جمله تصحیحات ایشان می باشد. همچنین ترجمه هایی نیز از ایشان به یادگار مانده است.

 

تاریخ ایران از انقراض ساسانیان تا انقراض قاجاریه عباس اقبال آشتیانی 210x300

 

این تاریخ در 33 فصل و دو بخش نگاشته شده است. بخش نخست از صدر اسلام تا استیلای مغول را شامل میشود. فصل نخست کتاب با عنوان عربستان و قوم عرب شامل این گفتارها می باشد: جزیره العرب ، عرب بائده ، عرب قحطانیه ، عرب اسماعیلیه یا مستعربه ، آداب و ادیان عرب قبل از ظهور اسلام. فصل دوم کتاب با عنوان ظهور اسلام شامل گفتاری است با نام: سیرت حضرت رسول. فصل سوم کتاب به رویدادهای 11 تا 41 هجرت پرداخته شده است و با عنوان خلفای راشدین، به مساله خلافت بعد از پیامبر و جنگ ها و رویدادهای این برهه پرداخته است. فصل چهارم کتاب حوادث سالهای 41 تا 132 هجرت را شامل می شود. فصل پنجم کتاب به خلافت بنی عباس در فاصله سالهای 132 هجرت تا 656 پرداخته شده است. پس از فصل پنجم کتاب، وارد قسمت دوم کتاب با عنوان تاریخ ایران پس از اسلام می شویم. فصل نخست این قسمت به حکومت های طاهریان و علویان و طبرستان پرداخته شده است. فصل دوم به دیلمیان و حکومت آل زیار در سالهای 316 تا 433 هجرت نگاه شده است. فصل بعد به دوران آل بویه در سالهای 320 تا 447 هجرت پرداخته شده است. فصل چهار، شامل تاریخ صفاریان و فصل پنجم از قسمت دوم کتاب، تاریخ سامانیان نگاشته شده است. فصل ششم غزنویان و فصل هفتم و هشتم و نهم به ترتیب به سلاطین غور و سلاطین سلجوقی و اتابکان و خوارزمشاهیان اشاره شده است.

بخش دوم کتاب با عنوان از مغول تا انقراض قاجاریه به این مباحث میپردازد: استیلای مغول ، سیاست و آداب مغول ، سلطنت جانشینان چنگیز تا ایام فرماندهی هولاکو ،لشکر کشی هولاکو به ایران و انقراض خلافت عباسی ، سلاطین مغول ایران یا ایلخانان ، سلطنت ایلخانان مسلمان ، فترت بین دوره ایلخانی و دوره تیموری ، تمدن و معارف و صنایع در عصر استیلای مغول ، ظهور تیمور و تشکیل سلسله ی گورکانیان  ، جانشینان تیمور ، ترکمانان قراقویونلو و آق قویونلو ، اصل و نسب ابتدای کار صفویه ، سلطنت شاه عباس بزرگ ، سلاطین آخری صفوی ، سلسله ی افشاریه ، سلسله ی زندیه ، قاجاریه و مشروطیت ایران.

کتاب نیرنگستان نوشته صادق هدایت که در واقع یک فرهنگنامه فولکلور است، کنکاش و تفحصی در زمینه آداب و اعتقادات و تشریفات و باورهای کهن و امروزین مردمان ایران می باشد. گفتارهای کتاب چنین است: آداب و تشریفات زناشوئی، تاریخچه، زن آبستن، اعتقادات و تشریفات گوناگون، آداب ناخوشیها، برای برآمدن حاجتها، خواب، مرگ، تفال ناشی از اعضای بدن، تفال، نفوس، مروا، مرغوا، ساعات - وقت - روز ، احکام عمومی ، چند اصطلاح و مثل ، چیزها و خاصیت آنها ، گیاه ها و دانه ها ، خزندگان و گزندگان ، پرندگان و ماکیان ، داو ودد ، بعضی از جشنهای باستان ، جاها و چیزهای معروف و افسانه های عامیانه. نویسنده کتاب چنانکه در این کتاب به بیان بسیاری آداب ناپسند بومی می پردازد، همچنین بسیاری از عادات و رسوم ایرانیان کهن را پسندیده و درست میداند و بسیاری از آداب ناپسند مانند قربانی کردن حیوانات که به عنوان نمونه از باورهای خرافی مردم ذکر میکند، حاصل اعتقادات انیرانیان میداند که به سرزمین ایران وارد شده است و مربوط به نژاد آریان نمی داند.

 

neyrangestan

 

بخش هایی از نوشتار نویسنده در دیباچه کتاب:
سرزمین ایران علاوه بر اینکه چندین قرن تاریخ پست سر دارد، مانند کاروانسرائی است که همه قافله های بشر از ملل متمدن و وحشی دنیای باستان مانند کلدانی، آشوری، یونانی، رومی، یهودی، ترک ، عرب و مغول پی در پی در آن با انداخته و یا باهم تماس و آمیزش داشته اند. از این رو کاوش و تحقیق درباره اعتقادات عوان آن نه تنها از لحاظ علمی و روانشناسی قابل توجه است بلکه برخی از نکات تاریک فلسفی و تاریخی را برایمان روشن خواهد کرد و پس از تحقیق و مقایسه این خرافات با خرافات سایر ملل می توانیم به ریشه و مبدا آداب و رسوم، ادیان، افسانه ها و اعتقادات مختلف پی ببریم. زیرا همین قبیل افکار است که همه مذاهب را پرورانیده، ایجا نموده و از آنها نگه داری می کند، همین خرافات است که کله ی آدمیزاد را در دوره های گوناگون تاریخی قدم به قدم راهنمایی کرده، تعصب، فداکاریها، امیدها و ترسها را در بشر تولید نموده است...

ولی چیزیکه مهم است باید دانست همه این افکار عجیب و غریب و متضاد و گاهی خنده آور و زمانی شگفت انگیز که به نام خرافات شهرت دارد یا در اثر تراوش فکر ملی پیدا شده یا نه و رابطه آنها با یکدیگر چیست؟
پیداست که توده ملت در همه جای دنیا تنها به فکر زندگیست و هیچوقت چیزی را اختراع نمی کند، ولی در هر زمان حتی در محیط های خیلی بدوی اولیه در میان توده های منفی که تشکیل اکثریت را می دهد کسانی پیدا می شوند که فکر می کنند و اختراع مینمایند یا به عبارت دیگر افکار و احساسات توده مردم را گرفته به صورت جمله های احکام آمیز در می آورند. و از همین طبقه است که توده عوام دانش و اعتقادات خودش را در بر میگیرد. ولی باید دانست که یک قسمت این عادات و خرافات که امروزه در نظر جامعه زشت و ناپسند می آید، بی شک فکر ایرانی آنها را ایجاد نکرده است بلکه در نتیجه معاشرت با نژادهای بیگانه و به واسطه فشارهای مذهبی و خارجی تحمیل شده است. بی آنکه خواسته باشیم این موضوع را تجزیه و تحقیق کامل بنمائیم می توانیم بر حسب اصل و مبدا این افکار را به چندین بخش قسمت کنیم. گذشته از تقسیم بندیهای فرعی که در این مختصر نمی گنجد آنها را به دو دسته عمده قسمت می نمائیم که بحث در هر کدام از آنها در جای خود موضوع جداگانه و مهمی است.

وضع افکار و زندگی به طور عموم و به خصوص وضعیت زن بعد از اسلام تغییر کرد چون اسیر مرد و خانه نشین شد، تعدد زوجات، تزریق افکار قضا و قدر، سوگواری، غم و غصه فکر مردم را متوجه جادو، طلسم، دعا و جن نمود و از کار و جدیت آنها کاست. یک رشته خرافات جدید از این راه تولید شدند.
نذرهای خونین، قربانی و تشریفات مربوط به آنهمه این عاداتوحشی از پرستش ارباب و انواع ناشی شده و به طور یقین اثر فکر ملل سامی می باشد چون انسان نادان و اولیه از قوای طبیعت می ترسیده و خودش را مقهور آن میدانسته. هرکدام از این قوا را خدائی تشنه خون پنداشته و برای فرو نشاندن خشم و حرص آنان این معاوضه و تاخت زدن را برای معافیت جان خودش تصور کرده یعنی مرا نکش و این جانور را بخور. این شاهکار فکر سامی و متعلق به کلدانیان و یهودیان و عربها بوده و در مذهب آرین قربانی خونین سابقه ندارد.

نباید فراموش کرد که دست ای از این آداب و رسوم نه تنها خوب و پسندیده است بلکه از یادگارهای روزهای پرافتخار ایران است مانند جشن مهرگان، جشن نوروز، جشن سده، چهارشنبه سوری و غیره... که زنده کردن و نگهداری آنها از وظایف مهم ملی به شمار می رود و برای آن باید مقدم جداگانه ای قائل شد

برای خرید کتاب نیرنگستان اینجا کلیک نمایید

دانلود کتاب نیرنگستان

صفحه1 از5

کارا کتاب را در تلگرام دنبال کنید