فهرست مطالب

جایزه نوبل ادبیات

 

 

برندگان نوبل ادبيات از آغاز تا امروز

جایزه نوبل ادبیات، معتبرترین و ارزشمندترین جایزه ادبی جهان به حساب می‌آید. این جایزه همه ساله بسیاری از نویسندگان، شاعران، مقاله‌نویسان، منتقدان و روزنامه‌نگاران را به هیجان می‌آورد و گمانه‌زنی‌های بسیاری را موجب می‌شود. صرف نظر از جهت‌گیری‌های آكادمی نوبل در رشته ادبیات، به خصوص طی سال‌های اخیر، همواره عده‌ای در طول 108 سال اخیر زبان به تحسین انتخاب‌های آكادمی گشوده‌اند و عده‌ای دیگر نیز به انتقاد از نوبل پرداخته‌اند.



كسانی كه موافق انتخاب‌های نوبل هستند، استدلال می‌كنند كه این انتخاب، براساس نظر بسیاری از ناشران، نویسندگان و منتقدان معرفی می‌شود. مخالفان هم خرده می‌گیرند كه چرا اولا نامزدهای دریافت جایزه در هر سال اعلام نمی‌شود و درثانی بسیاری از بزرگان ادبیات در زمان حیاتشان نوبل نگرفتند كه اعطای جایزه نوبل به آن‌ها می‌توانست سطح این جایزه را فراتر از آن‌چه كه امروز هست، ببرد. ضمن آنكه شائبه سیاسی بودن این جایزه نیز طی سالهای اخیر قوت گرفته است. این دسته می‌گویند كه اگر هم نوبل اكنون اعتباری دارد به واسطه اهدای جایزه به بزرگانی چون آلبر كامو، ژان پل سارتر، رومن رولان، ویلیام فاكنر، ارنست همینگوی، جان اشتاین‌بك، گابریل گارسیا ماركز، توماس مان، هرمان هسه، روژه مارتین دوگار، ویلیام گولدینگ و ساموئل بكت است. از جمله معروف‌ترین چهره‌های ادبی كه موفق به دریافت جایزه ادبی نوبل نشدند، از جیمز جویس، مارسل پروست، نیكوس كازانتزاكیس، آنتوان چخوف، لئو تولستوی، جورج اورول، جی.‌دی.‌سلینجر، فرانتس كافكا، ویرجینیا وولف و آلن‌رب‌گریه می‌توان نام برد. این جایزه یكی از چند جایزه‌ای است كه بنا بر وصیت «آلفرد برنهارد نوبل» (1833-1899) شیمیدان سوئدی، به‌وجود آمد. نوبل كه با اختراع دینامیت و باروت بدون دود (نیتروگلیسیرین) ثروت سرشاری عایدش شده بود، وقتی مشاهده كرد كه از اختراع او، برخلاف انتظارش، برای افزایش قدرت سلاح‌های جنگی و آدم‌كشی استفاده می‌شود، سخت متاثر و نگران شد و تمام سرمایه و دارایی خود را وقف پاداش به برگزیدگان علم و ادب و صلح جهان كرد. بنابر وصیتنامه نوبل، از درآمد سرمایه نه میلیون دلاری او، پنج جایزه در رشته‌های فیزیك، شیمی، پزشكی، ادبیات و صلح به‌وجود آمد تا هر سال به مردان و زنانی، صرف‌نظر از ملیت آن‌ها اعطاء شود كه خدمات ارزنده‌ای به «نفع بشریت» انجام داده باشند. این جوایز نخستین بار در سال 1901 به برگزیدگان اعطاء شد. در 1969 هم جایزه‌ای برای علوم اقتصادی شكل گرفت. جایزه نوبل ادبیات به شخصی تعلق می‌گیرد كه در زمینه ادبیات، برجسته‌ترین اثر- با ماهیت معنوی- را آفریده باشد. این جایزه شامل مدال طلا، دیپلم و مبلغی پول است كه مبلغ آن از 42 هزار دلار در 1953 به یك میلیون و 400 هزار دلار در 1993 افزایش یافته است. جایزه در دسامبر هر سال، هم‌زمان با سالگرد مرگ «نوبل» توسط آكادمی سوئد در استكهلم، با حضور پادشاه سوئد، اعطا می‌شود. معمولا هم جایزه به مجموع آثار چاپی نویسنده تعلق می‌گیرد، نه به یك اثر خاص. گاهی هم جایزه به دو یا سه نویسنده به‌طور مشترك داده می‌شود. در بعضی از سال‌ها هم ممكن است جایزه بدون برنده یا معوق بماند. كما اینكه در سال‌های جنگ جهانی دوم، در فاصله سال‌های 1940 تا 1943، جایزه به كسی داده نشد.

*** اسامی برندگان نوبل ادبی از آغاز تا سال 2007 میلادی

1901 ؛ رنه فرانسواسولی پرو دوم (1839 -1907، فرانسوی) به خاطر اشعارش

1902 ؛ تئودور مونرن (1817-1903، آلمانی) به خاطر آثار تاریخیش

1903؛ بیورنستیرنه بیورنسن (1832-1910 ، نروژی) به خاطر رمان‌ها، اشعار و نمایشنامه‌هایش

1904؛ فردریك میسترال (1830 -1914، فرانسوی) به خاطر اشعارش، و خوزه ایچگاری‌ای ایساگوئری (1832 -1910، اسپانیایی) به خاطر نمایشنامه‌هایش

1905؛ هنریك سینكیویچ (1846-1916 ، لهستانی) به خاطر رمان‌هایش

1906؛ جوزوپه كاردوچی (1835-1907،ایتالیایی) به خاطر اشعارش

1907؛ رادیرد كیپلینگ (1865 -1936، انگلیسی) به خاطر داستان‌ها، رمان‌ها و اشعارش

1908؛ رودولف كریستف اویكن (1846،1926،آلمانی) به خاطر داستان‌های فلسفیش

1909؛ سلمالا گرلوف (1858،1940، سوئدی) به خاطر رمان‌ها و اشعارش

1910؛ پل فن لودویگ هیزه (1830-1914 ،آلمانی) به خاطر اشعار، رمان‌ها و نمایشنامه‌هایش

1911؛ موریس مترلینگ (1862-1949، بلژیكی) به خاطر نمایشنامه‌هایش

1912؛ گرهارت هاوپتمان (1862-1946،آلمانی) به خاطر نمایشنامه‌هایش

1913؛ سررابیندرانات تاگور (1861-1941،هندی) به خاطر اشعارش.

1914؛ جایزه داده نشد

1915؛ رومن رولان (1866-1944،فرانسوی) به خاطر رمان‌هایش 1916

؛ ورنرفن‌ هایدنستام (1859-1940،سوئدی) به خاطر اشعارش

1917؛ كارل گلروپ (1857-1943،دانماركی) به خاطر رمان‌ها و داستان‌های كوتاهش

1918؛ جایزه داده نشد

1919؛ كارل فردریك شپیتلر(1845-1924،سویسی)به خاطر حماسه‌ها ، داستان‌های كوتاه و مقالاتش

1920؛ كنوت هامسون(1859-1952،نروژی) به خاطر رمان‌هایش

1921؛ آناتول فرانس(1844- 1924،فرانسوی) به خاطر رمانها، داستانهای كوتاه و مقالاتش

1922؛ خاثینتو بناونته‌ای مارتینز(1866-1954،اسپانیایی)‌به خاطر نمایشنامه‌هایش

1923؛ ویلیام باتلرییتس (1865-1939،ایرلندی ) به خاطر اشعارش

1924؛ ولادیسلاو ستانیسلاو رایمونت (1867-1925، لهستانی ) به خاطر رمان‌هایش

1925؛ جورج برنارد شاو (1856-1950 ، انگلیسی) به خاطر نمایشنامه‌هایش

1926؛ گراتسیا دلدا (1875-1936،ایتالیایی) به خاطر رمان‌هایش

1927؛ هانری برگسون (1859-1941،فرانسوی) به خاطر آثار فلسفی‌اش

1928؛ سیگرید اوندست (1882-1949،نروژی) به خاطر رمان‌هایش

1929؛ توماس مان (1875-1955،آلمانی) به خاطر رمان‌هایش

1930؛ سینكلر لویس (1885-1951،آمریكایی) به خاطر رمان‌هایش

1931؛ ایك آكسل كارلفت (1864-1931،سوئدی) به خاطر اشعار غنائیش

1932؛ جان گالزورثی (1867-1933،انگلیسی) به خاطر رمان‌ها، نمایشنامه‌ها و داستانهای كوتاهش

1933؛ ایوان الكسیویچ بونین (1870-1953،روسی) به خاطر رمان‌ها، داستان‌های كوتاه و اشعارش

1934؛ لوئیچی پیراندلو (1867-1936، ایتالیایی) به خاطر نمایشنامه‌هایش

1935؛ جایزه داده نشد

1936؛ یوجین گلادستون اونیل (1888-1953،آمریكایی) به خاطر نمایشنامه‌هایش

1937؛ روژه مارتن دوگار (1881-1957،فرانسوی) به خاطر رمانهایش

1938؛ پرل س.باك (1892-1973،آمریكایی ) به خاطر رمانهایش

1939؛ فرانس امیل سیلانپا(1888-1964، فنلاندی) به خاطر رمانهایش

1940؛ جایزه داده نشد 1941؛ جایزه داده نشد

1942؛ جایزه داده نشد

1943؛ جایزه داده نشد

1944؛ یوهانس ویلهلم ینسن (1873-1950،دانماركی) به خاطر اشعار و رمان‌هایش

1945؛ گابریلا میسترال (1899-1957، شیلیایی) به خاطر اشعارش

1946؛ هرمان هسه(1877-1962،آلمانی) به خاطر اشعار و مقالاتش

1947؛ آندره ژید (1869-1951،فرانسوی) به خاطر رمان‌هایش

1948؛ توماس استرنزالیوت (1888-1965،انگلیسی) به خاطر اشعار، مقالات و نمایشنامه‌هایش

1949؛ ویلیام فاكنر (1897-1962،آمریكایی) به خاطر رمانهایش

1950؛ برتراند راسل (1872-1970،انگلیسی) به خاطر آثار فلسفیش

1951؛ پرفابیان لاگركویست (1891-1974،سوئدی) به خاطر رمان‌هایش، مخصوصا باراباس

1952؛ فرانسوا موریاك (1855-1970،فرانسوی) به خاطر رمان‌ها، مقالات واشعارش

1953؛ سروینستن چرچیل (1874-1965،انگلیسی) به خاطر مقالات و آثار تاریخیش

1954؛ارنست همینگوی(1899-1961،آمریكایی)به خاطر رمان‌ها و داستانهای كوتاهش

1955؛ هارولد لاكسنس (1902،سوئدی) به خاطر رمان‌هایش

1956؛ خوان رامون خیمه‌نز (1881-1951،اسپانیایی) به خاطر اشعارش

1957؛ آلبركامو (1913-1960،فرانسوی) به خاطر رمانهایش

1958؛ بوریس پاسترناك (1890-1960،روسی) به خاطر رمان‌هایش، مخصوصا «دكتر ژیواگو»، او جایزه را نپذیرفت

1959؛ سالواتور كواسیمودو (1901-1968،ایتالیایی) به خاطر اشعار غنائیش

1960؛ سن ژان پرس (1887-،فرانسوی) به خاطر اشعارش

1961؛ ایوو آندریچ (1892-1975،یوگسلاویائی) به خاطر رمان‌هایش

1962؛ جان اشتاین‌بك (1902-1968،آمریكایی) به خاطر رمان‌هایش

1963؛ گئورگ سفریس (1900-1971،یونانی) به خاطر اشعار غنائیش

1964؛ ژان پل سارتر (1905-1980،فرانسوی) به خاطر آثار فلسفی و رمان‌هایش. جایزه را نپذیرفت

1965؛ میخائیل شولوخوف (1905-1984،روسی) به خاطر رمان‌هایش

1966؛ شمیویل یوزف آگنان (1888-1970،اسرائیلی) به خاطر داستان‌هایش درباره یهودیان اروپای شرقی؛ ونلی زاكس (1891-1970،آلمانی- سوئدی) به خاطر اشعار و نمایشنامه‌هایش درباره یهودیان

1967؛ میگل آنخل آستوریاس (1899-1974،گواتمالایی) به خاطر آثارش درباره شخصیت و سنت‌های مردم كشورش

1968؛ یاسوناری كاواباتا (1899-19972،ژاپنی) به خاطر رمان‌هایش

1969؛ سمیوئل بكت (1906-1990،ایرلندی) به خاطر رمان‌ها و نمایشنامه‌هایش

1970؛ آلكساندر سولژنیتسین (1918- روسی) به خاطر رمان‌هایش

1971؛ پابلو نرودا (1904-1973،شیلیایی) به خاطر اشعارش 1972؛ هاینریش بل (1917-1985،آلمانی) به خاطر رمانها، داستانهای كوتاه و نمایشنامه‌هایش

1973؛ پاتریك وایت (1912-،استرالیایی) به خاطر رمان‌هایش

1974؛ ایونید یونسن (1900-1976،سویسی) به خاطر رمانها و داستانهای كوتاهش؛ و هانری ادموند مارتینس (1904-1978،سویسی) به خاطر مجموعه آثارش

1975؛ یوجینیو مونتاله (1896-1981،ایتالیایی) به خاطر اشعارش

1976؛ سائول بلو (1915-، آمریكایی) به خاطر رمانهایش

1977؛ ویسنته آلكسیاندر (1898-1984،اسپانیایی) به خاطر اشعارش

1978؛ ایساك بشویس سینگر ((1904-،متولد لهستان) به خاطر رمان‌ها و داستانهای كوتاهش

1979؛ اودیسئوس ایلیتیس (1912-1996،یونانی) به خاطر اشعارش

1980؛ چسلاو میلوش (1911-،لهستانی) به خاطر اشعارش

1981؛ الیاس كانتی (1905-متولد بلغارستان) به خاطر آثار داستانی و غیر داستانی‌اش 1982؛ گابریل گارسیا ماركز

(1928-،كلمبیایی) به خاطر رمان‌ها و داستان‌های كوتاهش

1983؛ ویلیام گلدینگ (1911-، انگلیسی) به خاطر رمانهایش

1984؛ یاروسلاو سیفرت (1910-،چكسلواكی) به خاطر اشعارش

1985؛ كلود سیمون (1913-،فرانسوی) به خاطر اشعارش

1986؛ ول سوینكا (1934-، نیجریه‌ای) به خاطر اشعار، نمایشنامه‌ها و رمانهایش

1987؛ ژوزف برودسكی (1940-،روسی) به خاطر اشعارش 1988؛ نجیب محفوظ (1912-،مصری) به خاطر رمان‌ها و داستانهای كوتاهش

1989؛ كامیلو خوزه سلا (1916- ،اسپانیایی) به خاطر رمان‌هایش

1990؛ اوكتاویو پاز (1914-،مكزیكی) به خاطر اشعارش

1991؛ نی‌دین گوردمیر (1923-،اهل آفریقای جنوبی) به خاطر مجموعه آثارش

1992؛ درك والكات (-،اهل جزایر هند غربی) به خاطر آثار ادبی شعر گونه‌اش

1993؛ تونی ماریسن (1931-،سیاه پوست آمریكایی) به خاطر مجموعه آثارش

1994؛ كنزا بورواوئه (1935-،ژاپنی) به خاطر رمانهایش

1995؛ شیموس هینی (1939-،ایرلندی) به خاطر بیان مصائل ملت ایرلند در اشعارش.

1996؛ ویسلاو شیمبورسكا (1923-لهستانی) به خاطر اشعارش

1977؛ داریو فو (1926 ـ ایتالیائی) به خاطر نمایشنامه‌هایش

1998؛ ژوزه ساراماگو (1922 ـ پرتغالی) به خاطر رمان‌هایش به خصوص كوری

1999؛ گونتر گراس ( 1927 ـ آلمانی ) به خاطر رمان‌هایش

2000؛ گائو شین‌جیان چین ( 1940 ـ‌ چینی) به خاطر رمان‌هایش

2001؛ و. س. نایپول ( 1932 ـ ترینیدا و توباگو)

2002 ؛ ایمره كرتس ( 1929 ـ مجارستانی) به خاطر رمان‌هایش

2003 ؛ جان ماكسول كوئتزی (1944 ـ آفریقای جنوبی).

2004؛ آلفرده یلی‌نك ( 1946 ـ اتریشی ) به خاطر رمان‌هایش

2005 ؛ هارولد پینتر (1930 ـ انگلیسی ) به خاطر نمایشنامه‌هایش

2006؛ اورهان پاموك ( 1952 ـ ترك ) به خاطر رمان‌هایش

2007؛ دوریس لسینگ (1919 - انگلیسی، متولد كرمانشاه) به‌خاطر داستان‌هایش.

2008 ژان ماري گوستاولو كلزيو از فرانسه

2009 هرتا مولر آلمان

2010 ماريا بارگاس يوسا از پرو

2011توماس ترانسترومر از سوئد

2012  مولر از چین

2013



نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

نشان نماد اعتماد

نشان نماد کاراکتاب

دارای نماد اعتماد الکترونیک

نماد ساماندهی سایتها

ثبت شده در پلیس فتا

دارای مجوز از اتحادیه

صنف کتاب و ناشران

مطابق مقررات کشور

کارا کتاب را در تلگرام دنبال کنید