دانشمند و سیاستمدار

کتاب دانشمند و سیاستمدار نوشته ماکس وبر

این کتاب ماکس وبر (۱۸۶۴-۱۹۲۰)، ‌جامعه‌شناس آلمانی، مجموعه‌ای از دو متن سالِ ۱۹۱۹ درباره حرفه و رسالت دانشمند و حرفه و رسالت سیاستمدار است. وبر سعی می‌کند که اخلاق خاص هریک از این فعالیت‌ها و نیز غایت آنها را نشان دهد. او موقعیت شخص دانشگاهی را در نهادهای سیاسی آلمان روشن و تأکید می‌کند که او چرخ دنده‌ای از دستگاه دولت است. چون دانشگاه مؤسسه‌ای مبتنی بر سرمایه‌داری و دیوان‌سالاری است، لذا رسالت دانشمند در جهان امروز که مشخصه آن تخصصی شدن دانش است، گرایشی است که تشخیص وسعت آن خاصه از آن جهت دشوار است که به سبب ترقیات علوم، تولید آن به سرعت از اعتبار می‌افتد و حقیقت ابدی نخواهد بود و حداکثر دستاورد مثبتی برای زندگی عملی عرضه خواهد کرد، همراه با امتناع از قضاوت‌های ارزشی و ابتنای تحلیل‌های خود بر تجارب عملی، دستاورد “دانشمند”، بر خلاف “مذهبی”، ارائه نگرشی “نومیدانه” به جهان است. و اما در مورد “سیاستمدار” باید گفت که وبر او را کسی تعریف می‌کند که در “گروه سیاسی” هدایت می‌کند یا در هدایت آن مؤثر است…