دیالکتیک و واسازی

کتاب دیالکتیک و واسازی تقریبا از نوعی اتفاق نظر عمومی وجود داشته است که عمر سرمایه­داری به حدود سیصد سال می­رسد و در این سیصد ساله تغییرات بسیار بزرگی را هم خود از سر گذرانده است و هم بر جهان تحمیل کرده است و با این حال بیشتر محققان و اقتصاددان­ها هنوز آن را همان پدیده­ی آغازین، “سرمایه­داری”،­ می­دانند. یعنی نوعی این­همانی بین سرمایه­داری جهانی شده­ی امروزین و سرمایه­داری اولیه­ای که در اروپا و به‌ویژه انگلیس آغاز شد قائلند و بنا به این نظر شاهد نوعی تداوم بنیادین در زندگی چند صد ساله­ی این پدیده هستیم. بدین معنا شاید بتوان از نوعی “ذات” یا به بیانی تغییرناپذیری و ثبات و تداوم ماهوی در این رابطه سخن گفت که پس پشت همه­ی دگرگونی­های گوناگونی که سرمایه­داری در طول این قرن­ ها از سر گذرانده است و صورت­های متفاوتی که به خود گرفته است قابل مشاهده است. به همین ترتیب می­توان گفت که تا زمانی که این “ذات” دگرسانی نیابد سرمایه ­داری به مثابه یک “شکل اجتماعی و یک شیوه ­ی تولیدی خودویژه” در پس همه ­ی تغییرات تاریخی ­اش قابل شناسایی خواهد بود. پس اگر علت این تداوم سیصد ساله، “ذات” سرمایه­ داری باشد باید این ذات را تعریف کنیم. بر سر تعریف این ذات دعواهای زیادی نیست. ذات “سرمایه ­داری” از آن دسته ساختارها و مکانیسم­های اصلی تشکیل می­شود که هویت آن را می­سازند و به ما اجازه می­دهند تا در باره­ ی این و همان چیز حرف بزنیم به رغم تغییراتی که از سر گذرانده است. نویسنده در این کتاب قصد دارد به طور بسیار مختصر به آن دسته از بحث­ هایی بپردازد که در تلاش برای ارائه ­ی بدیلی در مقابل سرمایه­ داری نولیبرال و یا سرمایه­ داری به‌طور کلی هستند. کسانی که در تلاش برای ارائه ­ی بدیلی در مقابل سرمایه ­داری نئولیبرال­ جهانی شده هستند چنین استدلال می­کنند که علت وضعیت کنونی، فرودستی “عنصر سیاسی” در برابر “عنصر اقتصادی” یا فقدان دخالت­های موثر و تنظیمات دولتی و تضعیف شدید جامع ه­ی مدنی در برابر خودانگیختگی ­های روابط اقتصادی است….