تاریخ سرزمین ایران

کتاب تاریخ سرزمین ایران نوشته عباس پرویز

بیست و پنج قرن تاریخ اين اثر حدود 50 سال پيش در سه مجلد چاپ شده بود که حالا در يک کتاب به چاپ رسيده است. اين کتاب پس از نيم قرن با عنوان «تاريخ سرزمين ايران» توسط فريد مرادي تصحيح شده و با اصلاح پانويس‌ها، افزودن نمايه‌ي کتاب‌ها، اصطلاح‌ها، كلمه‌ها و فهرست اشخاص به بازار کتاب آمده است. تدوين و تاليف تواريخ عمومي به روش جديد براي ايران از روزگاران محمدحسن خان اعتمادالسطنه وزير انطباعات دوران ناصرالدين شاه آغاز شد، اما مرحوم محمدعلي فروغي بود كه نخستين بار براي شركت طبع كتاب كه نخستين شركت انتشاراتي بخش خصوصي در ايران بود، دست به تاليف تاريخ ايران زد. اين كتابي بود كه به نيت تدريس در مدارس نوشته شده بود، بنابراين مختصر بود اما روش نگارش آن برگرفته از تاريخ نويسي اروپاييان بود. اين سرآغاز تاريخ نگاري نوين ايران است كه از دوران مظفرالدين شاه آغاز شد. رضاشاه به خاطر گرايش هاي ناسيوناليستي و تحت تاثير قيام ترك هاي جوان، به باستان گرايي و تدوين تاريخ باستاني ايران علاقه نشان مي داد. در همين دوران است كه نسل جديدي از تاريخ نگاران جديد پديد آمدند كه تا امروز هم آثار آنان از بهترين تواريخ عمومي به حساب مي آيند. مشيرالدوله پيرنيا، عباس اقبال آشتياني، نصرالله فلسفي و بالاخره عباس پرويز در آن روزگاران نه تنها هر يك كتاب هايي براي تدريس تاريخ تدوين كردند، بلكه كتاب هاي مستقلي نيز درباره سلسله هاي پادشاهي در ايران فراهم كردند. عباس اقبال تاريخ مغول را پرداخت و نصرالله فلسفي به نگارش آثار مهم در دوران صفويه دست يازيد. عباس پرويز هم كتاب هايي درباره ديالمه، خوارزمشاهيان و غزنويان نگاشت. عباس پرويز خود دبير تاريخ بود و در راه تدوين كتاب هاي درسي تاريخ زحمات زيادي كشيد. او در دوران پختگي عمر خود در ساليان آغاز دهه 40 كتابي مفصل در تاريخ عمومي ايران نوشت كه توسط انتشارات علي اكبر علمي در سه جلد با عنوان تاريخ 2500ساله ايران منتشر شد. كتاب در همان روزگار با كيفيت چاپ خاص علمي بدون نمايه هاي ضروري و با كيفيت نازل به بازار عرضه شد، چاپ آن به اتمام رسيد و روزگار نويسنده و ناشر هم به سرآمد. حالاخوشبختانه پس از ساليان درازي كه اين اثر براي دوستداران تاريخ دست ياب نبود در شكل و هيئتي آراسته و پيراسته توسط انتشارات نگاه به علاقه مندان اين گونه آثار عرضه شده است. کتاب اول شامل دو بخش «تاريخ کهن ايران تا پيدايش اسلام» و «اسلام و قيام ايرانيان» است. کتاب دوم شامل «از طاهريان تا حمله مغول» و «از مغول تا صفويه» است و کتاب سوم از دو بخش «از صفويه تا قاجاريه» و «از قاجاريه تا عصر حاضر» تشکيل شده است.