نگاه دوم

کتاب نگاه دوم نوشته شمس الدین تندرکیا – مجتبی شکوری

شیخ فضل الله نوری، سال ۱۲۵۹ هجری قمری در شهرستان نور استان مازندران متولد شد. او پسر ملا عباس نوری مازندرانی معروف به شیخ فضل الله یا حاجی شیخ نوری، از مجتهدان شیعه دوازده امامی و از منتقدان انقلاب مشروطه ایران بود. شیخ فضل الله پس از طی مراحل ابتدایی تحصیل، برای تکمیل دروس در اوایل جوانی به نجف اشرف رفت و سال 1292 هجری قمری با مهاجرت به سامرا در زمره شاگردان درجه اول میرزای شیرازی، بزرگ مرد و قهرمان مبارزه با استعمار انگلستان، درآمد و از محضر وی استفاده های فراوان برد. وی سال 1300 هجری قمری برای تبلیغ معارف اسلامی عازم ایران شد و در تهران اقامت گزید. ر بررسی میان گفتارها و نوشتارهای شهید نوری در می یابیم که او از نخستین کسانی بود که علیه استبداد قیام و همراه دیگر رهبران مشروطه به قم مهاجرت و تا حصول نتیجه از اقدام خود صرف نظر نکرد. وی از آرزومندان حکومت عدل بود و آغاز مبارزه او با عناصر مشروطه خواه به هنگام تصویب متمم قانون اساسی بروز کرد. آنچه روشنفکران از جامعه آن روز می خواستند، ریشه کن کردن ظلم و برقراری حکومت مردمی نبود، بلکه می خواستند ریشه اسلام را برکنند و حکومت لائیک را در جامعه برقرار سازند. در نتیجه آنان در جهت هدفی که داشتند، شیخ فضل الله را به دار کشیدند. پس از فتح تهران، شیخ فضل‎الله نوری به دست مشروطه خواهان گرفتار شد و به حکم شیخ ابراهیم زنجانی در ۱۳ رجب ۱۳۲۷ هجری قمری برابر با ۹ مرداد ۱۲۸۸ در میدان توپخانه به دار کشیده و سپس در قم دفن شد.