زباله ها و نخاله ها

کتاب زباله ها و نخاله ها نوشته ابوالقاسم حالت

مجموعه مقالات طنز آميز ادبيات فارسي همواره به عنوان زبان فرهنگ و تمدن ايراني در قالب هاي گوناگون نظم و نثر از تأثيرگذارترين ابزار انتقال مفاهيم بلند، سود جسته است. يكي از اين ابزار انتقال، طنز و شوخي اجتماعي است، كه در ايران قدمت چنداني ندارد. از آن زمان كه نسيم آزادي خواهي در اين كشور وزيدن گرفت و به انقلاب مشروطه منجر شد، يكي از شاخه هاي ادب فارسي با عنوان طنز و فكاهه نيز شكوفا شد و باب جديدي را در ادبيات كشورمان گشود كه ديگر بسته نشد. چنان كه در دوره ديكتاتوري پهلوي، هفته نامه هايي چاپ و انتشار مي يافت كه افزون بر زيبايي به موضوعات اجتماعي و سياسي، اقتصادي و فرهنگي مي پرداخت. پس از پيروزي انقلاب اسلامي نيز اين نشريات با نام هاي متفاوت و با آزادي بيشتري شيوه طنز را دنبال كردند. از جمله نويسندگان بزرگ طنز و فكاهي در دوره معاصر استاد ابوالقاسم حالت است كه به حق، سرآمد طنز سرايان هم عصر ما و يكي از شعراي برجسته و نامور تاريخ ادبيات ايران به شمار مي آيد. استاد حالت، براي مردم و به زبان ايشان شعر سروده، دردهاي اجتماعي و گرفتاري هاي عمومي را كه غالب افراد جامعه با آن دست به گريبانند، به شيوه اي مطلوب و بياني مليح شرح مي داد. اشعار او، نمونه افكار و باورهاي سياسي و مسائل و آرزوهاي مردم آن زمان است و اين خود يكي از دلايل مشهور شدن اوست. استاد حالت معتقد بود كه اصلاح اخلاق فرد كاري است كه شاعران و نويسندگان قديم مانند سنايي و مولانا و ديگران با آثار منظوم و منثور اخلاقي خود انجام داده اند و امروزه بازگو كردن مفاسد جامعه بيشتر مطرح است. طنز نيز يكي از برنده ترين حربه ها براي پيروزي در اين ميدان است.