مقالات توماس مان

کتاب مقالات توماس مان نوشته توماس مان

“انسان حيواني بيمار است” اين بود فتواي نيچه در مورد انسان. بله، انسان همان قدر كه نسبت به حيونات از لحاظ بدني موجود ضعيف و حتي ناقص است، به همان اندازه هم انسان است. و انسانترين انسانها يعني آنهايي كه از جنبه ذهنيت، كه مشخصه انسان است، بر ديگران توفق دارند، بيماترين انسانها هستند و بيان و نمودي كه افشاگر اين بيماري است در واقع فرياد استغاثه همگي بشريت است كه در جستجوي كمال عافيت به آسمانها برخاسته است. توماس‌مان مي‌گويد: «قرن نوزدهم كه در تعقيب استنتاجهاي دكارتي رهسپار ذهنيت كامل و منطق تمام بود، در انكار خدا، اما به خاطر خدا زيست» در واقع آن هنگام كه انسان به تجزيه شخصيت و فلسفه پرداخت بخش معتنابهي از موجوديت آسماني خود را گم كرد، زيرا چنين نيست كه تمام خوبيهاي انسان و تمايل او به خوب بودن و خوبي كردن از منطق سرچشمه مي‌گيرد، بلكه بسياري از اين خصال خوب در واقع م طابق با معائير و موازين منطقي بي‌دليل و غير قاب توجيه است و بنابراين اساس توجيه و استدلال خوبيهاي اسنان، كاري بيهوده و ناقض غرض است. توماس‌مان دوستدار قرن نوزدهم بود و آن را قرن غولها مي‌ناميد. موسيقي آن، فلسفه و داستان‌نويسي‌اش را دوست مي‌داشت و نيچه را كنار واگنر، زولا و ايبسن مي‌ستود. ابعاد اين قرن او را مسحور خويش مي‌ساخت و صميميتش او را از خود بيخود مي‌كرد؛ ولي نمي‌توانست انكار كند كه كاوش انسان به خاطر حقيقت و براي دسترسي به آن هنوز از مقصد و مراد خويش بسيار فاصله دارد. در آثار مان عامل بازشناسي Identification نقشي اساسي دارد. هر انساني در جستجوي آن است كه خود را با چيزي باز شناسد. بله، انسان در جستجوي هويت خويشتن است و اين نه فقط در مفهوم فردي آن بلكه در معيار جمعي آن نيز حائز اهميت فراوان است. كلئوپاترا چنان مقدمات پايان كار خويش را تهيه مي‌بيند و از چنان طرحي پيروي مي‌كند كه به يادآور ايشتر خداي بابلي و ساير الهگان تانيث از آغاز تاريخ تا آن زمان بوده است. مسيح كه بر صليب فرياد بر مي‌دارد «خداندگار من، چرا مرا فرو گذارده‌اي؟» در واقع با اين جمله هويت خود را آشكار مي‌سازد، زيرا اين عبارت را در آغاز سرود بيست و سوم از مزامير داود مي‌بينيم. اين احتياج به بازشناسي، نياز رواني انسان است… در آثار مان عامل بازشناسي نقش اساسي دارد. هر انساي در جستجوي هويت خويشتن است و اين نه فقط در مفهوم فردي آن بلكه در معيار جمعي آن نيز حائز اهميت است.