موسیقی ایرانی در چین

در کتاب موسیقی ایرانی در چین,شین جیان چین از روزگاران قدیم ٬ سازی به جای مانده است که هم چون دیگر سازهای ایرانی که در این سامان رایج است جلوه ای از تاریخ و فرهنگ و اصالت دارد. با نامی خوش آهنگ ٬ گوشنواز و اندیشه برانگیز که پیکرش تارها و کلیدهایش ٬ کمان و آوایش ٬ بسی آشناست سازی زهی به نام «خوشتار» که خوش بر گوش می نشیند. آنگاه که در یک کارگاه موسیقی خوشتار را دیدم ، به خویشتن گفتم که این سازی است فراموش مانده و گوشه نشین ، که کس به چیزی یا پشیزی برنگیرد سکه هایش را …! اما بدان هنگام که در برنامه ای ، گروه نوازان اویغور در کنار کمانچه ، نی ، قانون ، رباب ، قیچک و دوتار ، خوشتار نواختند گویی کمان خوشتار بر تارهای دلم کشیده شد ، گفتی صدای نخستین ویلن هایی می شنیدم که در دوره تجددطلبی های مشروطیت به ایران آمده بود … آن روز فرایادم آمد که بزرگان موسیقی ایران زمین هم آوا گفتند که ویلن همه زیر و بمها و ظرافتها و فنون و تکنیک موسیقی ایرانی را به خوبی پاسخ میدهد و آن کسان در یاد خانه اندیشه ام نشستند که گفته بودند ویلن همان کمانچه ایرانی است که به اروپا رفته و دیگرگون شده است و گروهی نیز گفته بودند که نخستین ویلن نوازان ایران ، ویلن را به شیوه کمانچه می نواختنه اند و از سازشان صدای کمانچه می آید …