فردوسی در شاهنامه

کتاب فردوسی در شاهنامه نوشته حبیب یغمایی

شاهنامه این کتاب بزرگ دریایی است بی‌کران، که در هر گوشه اش غواصی شود گوهری تازه به چنگ می افتد. بزرگی فردوسی در این است که به تنهایی، جهانی را به فکر و اندیشه و شیوایی گفتارش مشغول داشته و این موهبتی است ایزدی که در دنیای ادب نظیر آن کمیاب است. به قطع و یقین در شعر و ادب و گسترش زبان؛ ایران کهن شاعری چون فردوسی از نو نخواهد پرورد. زیرا خدمتی که فردوسی به زبان و ادب ایران کرده هیچ شاعری در قرون گذشته به کشور خود نکرده است. هر ملتی را چون هر فردی شناسنامه ای است، شاهنامه شناسنامه‌ی ملت ایران و سند مالکیت ایرانیان است. نیاکان مارا، هم به خود ما و هم به دیگر مردمان جهان شناسانده و قبایل گوناگونی را که در این سرزمین وسیع پراکنده اند هم به زبانی آموخته و پیوستگی و یگانگی بخشیده است. شخصیت ها و پهلوانانی که فردوسی آفریده همه زنده‌اند و با خواننده سخن می‌گویند. داستان های افسانه‌ای که در شاهنامه آمده است از آغاز تا پایان چنان ترکیب و تالیف یافته و نکات و دقایق آن رعایت شده که به هیچ نکته آن انگشت نمی‌توان نهاد. داستان های شاهنامه هریک درحد خود به کمال تمامی و زیبایی است و چون استقصای دقیق شود برتری را بردیگری به آسانی نمی‌توان داوری کرد. هنر شاعر نه تنها در نظم اشعار پر مغز و استواری است که به هیچ استثنا همه در منتهای جزالت و لطافت است. در اشعار فردوسی هاله‌ای از معانی و تصورات؛ کلمات و ترکیبات را فراگرفته که دریافت لطافت آن جزء به مدد ذوق مجرد دشوار است.