جشن ها و آیین های ایرانی

کتاب جشن ها و آیین های ایرانی نوشته حسام الدین مهدوی

با تکیه بر اسطوره و مردم شناسی جشن سده (جشن آتش) بعد از جشن نوروز و جشن مهرگان مهمترین جشن ایرانیان بوده است. این جشن که آن را یادگار اردشیر بابکان دانسته اند، در دهمین روز از بهمن ماه برگزار می شده و با مراسم خاص و بسیار جالبی همراه بوده است. بیرونی می گوید که در این جشن مردم آتش های بزرگی بر پای می کرده اند و به خوردن و آشامیدن و شادی می پرداختند. در مورد پیدایش این جشن هم نظرات مختلفی ابراز شده است. از جمله اینکه گفته اند چون از این روز تا نوروز 50 روز و 50 شب و جمعاً صد شب و روز بوده، آن را به نام سده نامیده اند. وينک بيامده است به پنجاه روز پيش جشن سده طلايه ي نوروز و نو بهار يکي جشن کرد آن شب و باده خَورد سده نام آن جشن فرخنده کرد ز هوشنگ ماند اين ســـــــده يادگار بسي باد چون او دگر شهريار