نامه ها و پیمانهای سیاسی حضرت محمد

کتاب نامه ها و پیمانهای سیاسی حضرت محمد برگرفته از نامه‌ها و پیمان‌های سیاسی پیامبر اکرم (ص) است که اولین بار در بیروت منتشر و نسخه اصلی آن تاکنون بارها تجدیدچاپ شده است. مؤلف آورده است که بیش از دو یا سه نسخه اصل از این نوشته‌ها به زمان ما نرسیده و نسخه‌های اصلی دیگر نامه‌ها و پیمان‌ها از میان رفته‌اند و آنچه توسط وی در این کتاب آمده حاصل غور در کتاب‌های تاریخ و حدیث است و درباره میزان صحت و دقت هرکدام اعلام نظر کرده است. این اثر که با دقت و امانت شایان تقدیری به فارسی ترجمه شده منبع ارزشمندی برای محققان و علاقمندان تاریخ صدر اسلام است. مؤلف کتاب در این مدت به نامه‌ها و و خطبه‌هایی از پیامبر گرامی اسلام و نیز برخی از نوشته‌های خلفای راشدین دست یافته و آنها را با شماره‌های فرعی با عنوان «پیوست» در پایان کتاب آورده است که می‌تواند منبع خوبی برای پژوهشگران و کارشناسان تاریخ اسلام باشد. یکی از نکات جالب در همه نامه‌های آمده در کتاب این است که در همه آنها شرط پایداری بر اسلام و به کار بستن واجبات آن درباره گروهی، یا گرویدن به اسلام و گردن نهادن به دستورهای اسلامی با صراحت تمام از سوی حضرت محمد(ص) بیان شده است. در حقیقت از بررسی متن نوشته‌‌های پیامبر(ص) این نتیجه به دست می‌آید که بر روی هم در همه این نوشته‌ها، درباره چهار موضوع بنیادین «خداوند یگانه و پیامبر او محمد(ص)، آئین اسلام و احکام آن»، «اخلاق اسلامی»، «مسائل مالی و اقتصادی» و «سیاست اداره جامعه اسلامی و برخورد با گروه‌های دیگر» گفت‌و‌گو شده است و این موضوع‌ها در بیشتر نامه‌ها و پیمان‌نامه‌های به نسبت بلند پیامبر اسلام(ص) نمایان است. کتاب حاضر در دو بخش به نگارش در آمده است. بخش نخست شامل اسناد دوران پیامبر(ص) است و بخش دوم اسناد دوران خلفای راشدین را دربر می‌گیرد. سپس هر دو بخش را با توجه به شرایط سیاسی و جغرافیایی به چندین بخش فرعی دیگر تقسیم می‌شود. در پایان کتاب نویسنده همچنین شماری از نوشته‌های منسوب به پیامبر(ص) مانند پیمان‌نامه‌های ایشان برای ترسایان و زرتشتیان را آورده است. البته قابل ذکر است که مأخذ بیشتر اسناد و پیمان‌نامه‌های پیامبر(ص) کتاب طبقان ابن سعد است؛ اما پیمان‌نامه و نامه‌های خلفای راشدین را به ویژه در تاریخ طبری و فتوح البلدان بلاذری، می‌بینیم. محمد حمیدالله نویسنده این کتاب از فعالان سیاسی در جریان استقلال پاکستان و از محققان پرکار تاریخ اسلام است که بیش از 250 کتاب و مقاله به زبان‌های اردو، فرانسه، آلمانی و انگلیسی در این حوزه دارد. از جمله برای غزوات پیامبر به تمام مکان‌هایی که طبق متون تاریخی نبردها در آنجاها روی داده پیاده سفر کرد تا بتواند صحنه‌ها را تا حد امکان واقع‌بینانه تصویر کند…