کتاب علمی
منتشر شده در

دانلود کتاب زن در دوه قاجار اثر بشری دلریش

دانلود کتاب زن در دوه قاجار اثر بشری دلریش

 

اكثر ازدواجها نیز، علی الخصوص در خاندانهای اشرافی به دلیل قابل اعتماد بودن اشخاص و به منظور استحکام بخشیدن به علائق فامیلی و حفظ اصالت خانوادگی در محدوده خویشاوندان صورت می گرفت. بنابراین دختران و پسران تقریباً هیچ گونه اختیاری در برگزیدن همسر آینده خود نداشتند و حتی اغلب هنگامی که هنوز در گهواره بودند آنان را برای هم نامزد می کردند و با رسیدن به سن بلوغ و یا اندکی پیش از آن به عقد یکدیگر در می آوردند.

از طرفی، بی تجربگی حرمت نهادن به والدین، و گاه فقدان احساس جنسی در دختران و پسرانی که هنگام ازدواج به بلوغ کامل نرسیده بودند، از جمله دلایل عدم اختبار کامل زوجین در امر ازدواج بود. رایج ترین شکل ازدواج، عقد دائم بود مطابق شرع، مرد می توانست تا چهار زن عقدی داشته باشد و در صورت مرگ با طلاق یکی از آنها، باز قادر بود که زن دیگری را جایگزین وی کند .

عدم تناسب جمعیتی و کثرت زنان بر مردان بیماری و یا پیر شدن سریع زنان به خاطر زایمانهای مکرر و فقدان بهداشت مصالح سیاسی و قومی، میل مردان ثروتمند و متمول به کام جویی با این دیدگاه که زن جوان، مرد پیر را جوان میکند، و داشتن حرمسرا و زنان متعدد نشانه شوکت و ثروت مرد است خود به خود نظام چندزنی را توجیه می کرد. افزون بر اینها، فرزندان بسیاری که از رهگذر این ازدواجها متولد می شدند می توانستند مایه غرور افراد شوند.

از سوی دیگر، دختران و بیوههایی که به دلایلی از ازدواج بازمانده بودند، بی میل نبودند به همسری مردی تن در دهند که همسر با همسران دیگری نیز داشت. در حقیقت دختر یا بیوه ای که از ازدواج محروم می ماند محکوم به تحمل ملامتهای بسیار بود. از دیگر شیوه های رایج ازدواج ازدواج موقت با صیغه کردن دختران و زنان بر اساس قرارداد و توافق بود. بدین طریق زن و مرد به مدت معینی که از یک ساعت تا نود و نه سال را شامل میشد با هم سپری می کردند.

صیغه نود و. نه ساله نوعی ترفند بود و هنگامی صورت میگرفت که مرد چهار زن عقد دائمی داشت و از لحاظ شرعی مجاز به عقد زن دیگری نبود. در این گونه ازدواج مرد ملزم نبود که حتماً مدت قرارداد را به اتمام برساند بلکه هر وقت که مایل بود میتوانست پیش از انقضای مدت ،قانونی از زن صیغه ای خود جدا شود و با پرداخت مبلغی به عنوان مهریه خود را از قید او آزاد سازد. کودکانی که از طریق این ازدواجها به دنیا می آمدند، از جمله فرزندان مشروع محسوب می شدند و تربیت آنها را پدر به عهده می گرفت.

البته چنانچه پدر مایل به نگهداری آنان در خانه خود ،نبود متناسب با دارایی خود مستمری لازمی در حد نیاز پیش بینی میکرد و صرف مراقبت از آنها می نمود. به همین دلیل زن صیغه ای تا مدتی پس از جدایی از همسرش حق ازدواج مجدد را نداشت تا در طی آن مدت معلوم شود که آیا وی در انتظار فرزندی هست یا خیر فرزندان زنان صیغه ای از حق الارث مساوی با فرزندان زنان دائمی برخوردار بودند. مردان معمولاً در مسافرتها و یا جنگها که از روی ناچاری به ولایات دور دست می رفتند و زن دائمی خود را به همراه نمی بردند زن صیغه ای می گرفتند در مشهد به دلیل فراوانی ،زائران بازار صیغه کردن پر رونق بود. در تهران دلالان این ازدواجها، به سراغ خارجیان نیز می رفتند .

 

برای خرید کتاب زن در دوه قاجار نسخه چاپی اینجا کلیک نمایید و برای دانلود رایگان به ادامه مطلب مراجعه نمایید.

روانشناسی
منتشر شده در

دانلود کتاب رفتار جنسی بر پایه سکسوفیزیولوژی اثر دکتر حسن حصوری

دانلود کتاب رفتار جنسی بر پایه سکسوفیزیولوژی اثر دکتر حسن حصوری

 

 

گذشته از مؤلفان کتب مربوط به رفتارهای جنسی که با یک وسیله ی تبلیغاتی در تحمیق مردم میکوشند تلاش اساسی اغلب دانشمندان رشته های وابسته به آن چشمگیر است که هم و غم آنها مصروف در این است که واقعیات علمی را در جهت منافع سیاسی و اقتصادی و اجتماعی خاص برند به روشنی میبینیم دانشمند این رشته تلاش میکند که نشان دهد و انسان به وجود ندارد بلکه فقط انسان بیمار وجود دارد یعنی با این ترتیب هر موجودی که رفتارهایش موافق مردم و بشریت نیست، بد نیست بلکه بیمار است؛ بیماری که ممکن است گرفتار عقده ها و محرومیت های گوناگونی باشد که در اکثر موارد اینها جنسی است پس نباید او را تنبیه کرد بلکه باید او خود به پزشك مراجعه کند تا درمان شود. در پناه این استدلال تمام رذالت های حضرات توجیه میشود ووجدان راحتی اگر اساساً داشته باشند – برایشان میماند. می بینیم که یکی دو موجود شناخته شده هم اخیراً در ایران این صدا را بلند کرده اند و غافل اند ـ و یا ما اینطور خیال میکنیم که اگر به فرض آن اندیشه ی روانکاوانه درست ،باشد در مورد کسی که حساب کار را بدست دارد و قضایا را فهمیده و باز دست به رذالت ،میزند صدق نمیکند و چنین انسانی بیمار نیست بلکه بداست، ردل است پاچه و رمالیده است و هر چه از آن بدتر نباشد نیز هست.

از سوی دیگر با استفاده از تئوری روانکاوانه ی بالا گفته میتوان به راحتی از شر هر گونه موجودی خلاص شد و اور امنکوب کرد او هر که باشد بیمار است و میتوان او را به بیمارستان برد و جلوی همه ی فعالیتهای اجتماعی و اقتصادی اور ا گرفت میتوان رهبران بسیاری از اندیشه ها و شیوه های فکری را بیمار قلمداد کرد و ایشان را با قرصهای مسکن و آرام بخش و داروهای غیرت زدا در گوشه ی بیمارستان نگاه داشت.
باینترتیب در جوامع غربی از این راه نیز افکار و فعالیتهای مردم کنترل میشود و حضرات میکوشند که به هیچ موجودی که از نظر ایشان بیمار شناخته شده اجازه ی فعالیت ندهند. جالب است که قهرمانان بسیاری از نویسندگان غربی در سالهای اخیر بیماراند و در قصه ها و نوشته های

ایشان نیز انسان موجودی بیمار است و کم کم ملکات خویش را از دست میدهد. بعضی از نقاشان توکار نیز که بر سبکهای تازه و استعماری آبستره وكوبيسم وفوتوريسم ويك عده ایسم های دیگر تکیه کرده اند. از هر ده کارشان شش – هفت تا باد هواست دو تا هم تصویر موجودی است که جای مغز و چشم و گوش و تخمش با هم عوض شده و البته حضرت نقاش ناخواسته و ناخود آگاهانه چنان تصویری کشیده و هر خطی که رسم کرده و هر رنگی که بکار برده نماینده ی يك انبار رسالت است. و از اینها همه، رسوخ آن فکر را در جامعه ی هنری و روشنفکری غرب میتوان ملاحظه کرد و میتوان به میزان مسئولیت و مأموریت هنرمندان و روشنفکران امروزی جهان غرب پی برد و افسوس است که در این راه کوشش پاك و بيدريغ دانشمندان و متخصصان فن به هدر میرود و کالای بازار میگردد.
به دلایل بالا گفته کتابهای فرنگی شایستگی ترجمه شدن در کشور ما ندارد بویژه که کار ترجمه ی کتابهای پزشکی در این دیار بسامان نیست و بویژه تر آنکه اصولا بر گرداندن کتابهای علمی نه کار چندان درستی است و نه به گونه ی کاملا خشنود گرانه ای میسر است. از طرفی فقر علمی بسیار شدید دانشجویان و پزشکان در سکسولوژی لزوم وجود کتاب جامع و مستندی را در این زمینه ایجاب میکند فقر دانش جنسی ، تنها ویژه ی دانشجویان و کاوشگران زحمت کش سرزمین ما نیست بلکه این درد مبتلا به همه است. چنانکه در آزمایشی که در آمریکا از دو گروه دانشجویان پزشکی و حقوق، در زمینه ی سکسولوژی بعمل آمد ضعف دانش ایشان آشکار گشت و شگفت آن بود که تفاوت نمره ی دانشجویان پزشکی و حقوق ابداً چشمگیر نبود (۶۱۰۹ دانشجویان پزشکی و ۵۹٫۷ دانشجویان حقوق تازه این تفاوت اندك تا حدی بخاطر آنست که دانشجوی پزشکی سالهای بیشتری به تحصیل مشغول بوده است وطبعاً با مطالب بیشتری برخورد داشته. گمان نیست که اگر به فرض چنان حقوقدانی به علت گونه ای ناراحتی جنسی به چنان پزشکی مراجعه کند کاری مثبت و اصولی از دست پزشك ساخته نیست و آنچه او میداند چیزی نیست که حقوقدان بیمار خود از آن بی اطلاع باشد. متأسفانه وسعت بیش از حد دانش پزشکی، تدریس کم و بیش کامل تمام رشته های فرعی را غیر ممکن ساخته است و حال اگر سکسولوژی، مانند بسیاری از رشته های فرعی و کم اهمیت دیگر، بصورت حاشیه ای بر روانپزشکی، هورمونشناسی، بیماریهای مجاری ادرار و جز آن تدریس نمیشود، دست کم بد نیست که مأخذی برای مراجعه ی علاقمندان موجود باشد. و این یکی از انگیزه های تألیف کتاب حاضر بوده است.

 

 

 

برای خرید کتاب رفتار جنسی بر پایه سکسوفیزیولوژی نسخه چاپی اینجا کلیک نمایید و برای دانلود رایگان به ادامه مطلب مراجعه نمایید.

سفرنامه
منتشر شده در

دانلود کتاب سفرنامه خوزستان و مازندران اثر رضا شاه پهلوی

دانلود کتاب سفرنامه خوزستان و مازندران اثر رضا شاه کبیر

 

 اگرچه تجاوزاتی که اخیراً بر ضد امنیت و آسایش خلق شده بود بایستی به شدیدترین مجازات محول و مفوض می گشت لیکن چون بحرانهای مزبور غالباً فرع عدم شعور مرتكبین بوده و در این موقع که عموم مردم، اوضاع کنونی را با ترتیبات سابق مقایسه کرده و فهمیدند که دولت از کمترین خطایی صرفنظر نخواهد کرد و برای مجازات متجاوزین تا آخرین حدود مملکت تصمیم خواهد گرفت و در این موقعی که همه قویاً ادراک کردند وضعیات سابق واژگونه شده و امروز روز اطاعت و انقیاد است، من هم با توجهی که دولت همیشه نسبت به رعایا و اهالی مبذول داشته از گذشته ها صرفنظر می کنم و میل دارم همه بدون خوف و وحشت در آرامگاه خود زیست نمایند. در ضمن، شدیداً به همه تذکر میدهم که این حس رأفت و عطوفت و عفو و اغماض برای تقصیرات گذشته است و تصور نکنند که باز میتوانند از عواطف دولت استفاده نمایند.

صریحاً می گویم که از این به بعد از ابتدای خوزستان گرفته تا انتهای لرستان، هر کس در تحت هر عنوان قدمی بر ضد مصالح مملکتی بردارد بالاتردید تعقیب و دستگیر و با شدیدترین اقسام مجازات خواهد شد و از احدی صرفنظر نخواهم نمود چون روزگار شرارت و فضولی و تجاوز و جسارت سیری شده، لهذا مردم باید آزادانه به کار زراعت و فلاحت و کسب و کار خود پرداخته و در صدد ترقی تجارت باشند، که هم خود مستفیض شده و هم مملکت از وجود آنها استفاده نماید و آباد گردد.

در این موقع زاید نمیدانم عطف توجهی به جانب ساکنین لرستان کرده اعم از طوایفی که در حوالی در قول سکتی دارند و یا عشایر و قبایلی که در دوردست متوقف هستند و در ضمن نصیحت و اندرز به همه آنها عموماً خطاب میکنم که قشون دولت نه تنها آنها را رعایای این مملکت و جزو این مملکت دانسته و با هیچیک از آنها طرفیت ندارد بلکه باید چشم و گوش خود را باز کرده، بدانند و یفهمند و دقت کنند که مقصود من و تمام زحمتی که در این راه میکشم، و تمام مقاومتی که در انتظام لرستان به عمل می آورم صرفه آن عاید خود آنهاست و برای آن است که آنها بهره مند شده لذت امنیت و عدالت را چشیده و از این زندگی وحشیانه و این اسلوب زشت و نامطبوع خلاصی و رهایی پایند.

اگر لرها به این طرز و اسلوب بی موضوع خو گرفته و تفهمند که در چه مرحله زشتی امرار حیات می کنند، من با نهایت دلسوختگی مجبورم که آنها را از این سرگردانی همیشگی خلاص کنم و برادران خود را به طرف تمدن و انسانیت سوق دهم همین قدر که مختصر آسایش و سکونی برای آنها حاصل شد. آن وقت همه خواهند فهمید که من همیشه یا نظر پدرانه به آنها نگاه کرده و همه آنها را از خود و بسته خود دانسته ام دزدی و ولگردی و غارت و چپاول و بیابان ،پیمایی کار انسان نیست. لرستانیها عموماً از اول تا آخر باید رویه انسانها را پیش بگیرند باید بتدریج قراء و قصباتی از خود درست کرده یا کمال فراغت خاطر و آسایش خیال با عیالات خود به کار زندگی و تعالی و ترقی بپردازند.

این رویه حالیه همه آنها را نابود خواهد ساخت به همین لحاظ و از روی کمال دلسوزی مجبور از افتتاح راه خرم آباد به خوزستان شدم و تمام طوایف باید از موقعیت خود استفاده کرده در عوض سرگردانی در بیابانها، شروع به مراوده با خوزستان و بروجرد و اطراف نموده از راه تجارت و مراوده، قدر زندگانی را يفهمند چون این نظریه در وجود من تردید پذیر نخواهد بود و مجبور از حفاظت و امنیت هستم این نکته را نیز به ناچار خاطرنشان عموم مینمایم که همان طور که حس رافت دولت متوجه اهالی است همان طور هم از این به بعد اگر از کسی اقدام بیرویهای ناشی شود یا یک طایفه و عشیره ای در مقام تجاوز نسبت به هم برآیند، امر خواهم داد که آن طایفه را از صغیر و کبیر محو و نابود ساخته و همه را به سرای اعمال خود برسانند. از این به بعد گناه احدی عفو و اغماض نخواهد شد و این آخرین عضوی است که به متجاوزین خوزستان و اشرار لرستان داده میشود همه باید بدانند قشون به هر طرفی اعزام می شود. برای آسایش اهالی است.

اهالی باید به وجود قشون دلگرم باشند و یا کمال اطمینان در اماکن خویش بیارامند برای تکمیل توجه دولت به همه مردم و ساکنین این حدود آزادی و اختیار میدهم که حقوق حقه خویش را تشخیص داده قدر آن را بدانند و نگاهداری کنند و اگر تجاوزی از طرف هر کس شد به من اطلاع بدهند تا وسائل آسایش آنها به طوری که مقتضی حقانیت و عدالت است تهیه گردد.

 

برای خرید کتاب سفرنامه خوزستان و مازندران نسخه چاپی اینجا کلیک نمایید و برای دانلود رایگان به ادامه مطلب مراجعه نمایید.

کتاب مذهبی و ادیان
منتشر شده در

دانلود کتاب تاریخ زرتشتیان پس از ساسانیان اثر رشید شهمردان

دانلود کتاب تاریخ زرتشتیان پس از ساسانیان اثر رشید شهمردان

 

 

طی دوران بررسی و پژوهش در گوشه کتابخانهای هند بصورتی از کتابهایی برخوردم که نویسندگان آن زرتشتی بوده اند. صورت کتب نامبرده را کتبی که بنظر نگارنده نرسید دربرگیهای این کتاب آورده ام و عنوان بسا کتابهای دیگر نیز در صفحات ۲۱۳-۲۱۷ فرزانگان زرتشتی نوشته نگارنده ضبط شده است.

در کتاب نامبرده و صفحات مذکور در مورد نقص شارستان چهار چمن نوشته فرزانه بهرام فرهاد گفتگوشی داشته ام. در کتابخانه خورشید جی رستم جی کا ما در بمبئی بکتاب خطی شارستان بنشانی ( R72 ) برخوردم که کاتب اسفندیارین رتن جیبن منوچهر شاهین دهنجی شاهین بیدم شاه در سال ۱۱۷۸ یزدگردی در خاتمه کتاب چنین آورده و سبب ناقص ماندن این کتاب (شارستان چهارچمن ) آنست که بیان کرده میشو که فتوم خانی و گروشمان مکانی دستورکاوس بن رستم سنجانا عرف میرزا خسروبیک چون بطرف شاهجهان آباد مصحوب فرزندان وقبایل نیکساعتخان تشریف شریف ارزانی داشته بودند و چندی از صاحبان بخصوص گروشمان مکانی دستوران دستور کا وس منجمین فریدون جی فرمایش کتابهای چند بطرف شاهجهان آیا دیمیرزا مذکور فرستاده بود اما وقت نیافته و مدت مدید برا و گذشته و بعد از آمدن نیکا عنخان ببندر مبارک بسورت باز اتفاق شاهجهان آبا دیمیرزای مذکور افتاد و در با را رچوک شاهجهان آباد درمیان کتابهای دیگر این کتاب شارستان چهارچمن بنظر درآمده و بقیمت چها ر روسیه خرید کرده اما آن کتاب در خزانه پادشاهی بمهرشاهی مزین شده بود و میرزای مرحوم مدکورمیان مغليه وغيره حسن وقبح شریعت اسلام از این کتاب و انموده بیان میکردتا خیر بشریعت پناهی قاضی القضات شاهجهان آبا در سید آن حضرت مرزای مرحوم مذکور را طلب داشته دعوی نمود که این کتاب رکتابخانه من در دیده رفته است در این باب جهد بسیارشد.

و آخر الامر چند کسان میان آمده مقرر نمودند که نقل آن را بمیرزای مذکور بدهند چون که بهشت بهره میرزا خسروبیک برای مراجعت نمودن ببندر مبارک سورت مستعجل بودازاین سبب ناقص ماندوهای دیگر این کتاب بنظر در نیامده مگرکسی در شاهجهان آیا دو یا در اگره و یا در لاهور تلاش نماید مقرر در آنجا بوده باشد چرا که آن صاحبان دین آبادیان و شاگردان حضرت ذوالعلوم آذر کیوان در آنجا نب ربط سیرداشته اند البته که بهم میرسد و کتاب چهارچمن بصحت آنجا مدچونکه این کمترین کاتب را بسمع رسیده بود تحریر یافت؟

باز در کتاب خطی دیگر در همان کتابخانه کاما در بمبئی بنشانی (R84) چنین آمده” تواریخ شیدآیین جمناسب نامه، آیین خسروی آیین بهمنی، باستان نامه، تواریخ یزدانیان این شش کتابها را که بر مدت هفتصد نهصد سال موبدان و هیربدان کامل متقدمین تصنیف نموده بودند حضرت عرش آشیانی جلال الدین محمداکبر بادشاء غازی بخواهش تمام ازولایت ایران طلب نمود، نقل از مکتوب ایران” کتاب مهم دیگری داستان ادرسه میباشد که بگفته صاحب دبستان المذاهب تذكره عارفان وصاحبدلان و بزرگان زرتشتی است و کتاب دیگرینام بزنگاه نوشته موید خوشی هراتی که آنیم کا رنا مهما حیدلان و خدا رسیدگان زرتشتی است و گلستان دانش تالیف آذر پژوه بن آذرآئین بن گستهم که در مورد بزرگان باستان گفتگو میکند. کتابهای مذکور در چهارصد سال پیش موجود بوده و فرزانه بهرام فرهادصاحب شارستان چهارچمن و موید کیخسروپور دستورآذرکیوان صاحب دبستان المذاهب از آنها تقل قول با ذکر مینمایند.

مطلب دیگری که ذکر آن خالی از فایده نیست پادشاهان گورگانی هندیا پادشاهان مغول بویژه اکبرشاه، همایون و شاهجهان طالب کتابهایی بوده اند که بوسیله زرتشتیان نوشته شده بود و آنها را در کتابخانهای خودنگهداری میکردند و چنانکه در بالا ذکر شد شارستان چهارچمن که در شاهجهان آیا دیوسیله میرزا خسروبیک خریداری شده بود مهرکتابخانه شاهی را داشته است و فرزانه بهرام فرها دکتاب مذکور را در هندبرای اطلاع موید کیخسرو فرزند مرشد و پیرخویش دستورا ذرکیوان بنگارش درا ورده بود. برای یافتن کتابهای نامبرده که در بالا شرح داده شد با کمک مالی انجمن پارسی پنچایت بسیشی همه کتابخانهای ملی و دولتی و شخصی هندوستان را تا آنجا شبکه اطلاع داشتم در نوردیدم لیکن نشانی از آنها نیافتم. یکی از استادان دانشگاه اله آبادهند اظهار داشت تجسس خود را بایستی هفتاد سال پیش قبل از تقسیم هندآ غا ز کرده باشم.

زیرا در آن دوره هرج و مرج کتابهای بیشما رخطی و چایی نایاب نا بودند و طعمه آتش گردید. طی مسافرت خویش بدهی جویای کتابخانه قاضی القضات شاهجهان آباد گردیدم تا شاید شارستان چهارچمن کامل را که از میرزا خسروبیک غصب کرده بود بدست آرما ما گفتندکتابخانها و کتابخانه مسجد جامع دهلی منتقل گشته است. بدانجاروی آوردم امام مسجد اظهارداشت هفت ماه پیش یکی را رویاشیان همه کتابهای کتابخانه مسجد را با بهای گزاف خریداری کرده و با خود برده است از اسم خریدا رو شهرش جویا گشتم گفت از اسم وعنوان مبنی بر تحقیقات محلی در ایران و امید یافتن کتب کمنده خویش که روشنی افکن بر تاریخ زرتشتیان میباشد در بین کتب کتابخانه پادشاهان گورگانی هند، در ایران مالندن موجب شد که در سال ۱۳۳۴ یزدگردی برای ادامه کارخود در خارج از هند تسلاش نمایم.

لیکن بسبب ناتوانی مالی بودجه عزیمت خویش را که درآن زمان بالغ بر ۲۵ هزارتومان میگشت از کجا تهیه کنم؟ اندیشه ام بانجمن زرتشتیان ایرانی بمیشی کشید که چند سال جلوتر بواسطه پژوهشهای تاریخی موکواهی و توضیح نگارنده در دادگاه در دعوای دادگستری بسیلی پیروز گشته بودند، از آنها برای ادامه پژوهش تاریخی استعداد جویم که با وجود داشتن بودجه ویژه ای به پیشنهادم پاسخ منفی دادند. لیکن کتایش کارا زا هورا مزد است. از اتفاقات روزگار رادمرد خیراندیش آقای فریدون فلفلی فرزند رستم جمشید خدا رحم جاویدنرسی آبادی بنیان گزارو مدیر عامل شرکت سپنتا به بعبثی وارد و در همان روز اول ورود در خیابان بنگارنده برخورد و اظهار داشت مدتهاست در ایران منتظر ورودم میباشند علت تا خیر چیست ؟

پاسخ دادم عدم بودجه کافی مرا از حرکت و ادامه پژوهشهایم بازداشته است. فرمودند هر قدر از بودجه کسر باشد بهنگام ورودت بایران میپردازم. بزودی حرکت کن و کار خود را ادامه ده روز بعد به وتلی که اقامت داشت رفته پس از انها رسپاس از همت والایش گفتم تا بدار این مسافرت پژوهشی آنچه منظور است بدست نیابد و هزینه و تلاشها بهدر برود.

برای خرید کتاب تاریخ زرتشتیان پس از ساسانیان نسخه چاپی اینجا کلیک نمایید و برای دانلود رایگان به ادامه مطلب مراجعه نمایید.

کتاب تاریخ ایران
منتشر شده در

دانلود کتاب غزنه و غزنویان اثر غلام جیلانی جلالی

دانلود کتاب غزنه و غزنویان اثر غلام جیلانی جلالی

 

 

منظره اول این مختصر : عبارت از مطالعه تاریخ مختصر غزنویان است که براساس شیوه نگارش عصری یعنی انتقادی نبشته آمده است : امپراطوری وسیعی که بالاخر نفوذ آن بشرق وغرب و شمال و جنوب خاکهای آریانای کهن (افغانستان) پخش شد. اساس آن در حدود سالهای ۳۵۱) – (۳۵۲ هجری در غزنه بدست الپتگین سپهسالار جنگجوی خراسان گذاشته شد .

این مرد دلیر در حدود (۲۶۷) بدنیا آمد و بعد از رسیدن بسن رشد در زمره گارد احمد بن اسمعیل سامانی منسلک گردید نوح بن نصر او را بقوماندانی دسته ای از قشون افسر ساخت. الپتگین در اثر هوش و ذکاء در دستگاه عبد الملك قدر و منزلتی دریافته متدرجاً بمقام حاجب الحجابی ترقی کرد. پس از چندی که بکر بن ملك سپهسالار خراسان عاصی شده و بر بخارا پایتخت سامانیان تاخت آورد ، الپتگین بمقابل اوقد علم نموده در اثنای بك محاربه سخت سالار عاصی را بقتل رساند.

اما مع الاسف بر لیاقت و کفایت نظامی او دیگر امراه سامانی چند بردند تا اینکه در خفا شاه سامانی را بر وی ظنین ساختند و الپنگین را بولایت بلخ والی مقرر فرمود. چون حکومت بلخ در نظر حاجب الحجاب كوچك آمد و موافق طبع بلند خود ندید، از قبول آن عهد معافی خواست.

عبدالملك از این وضعیت سبکتگین قوای عظیم جیپال را در چندین میدان شکست داده در حدود سال ٣٧٦ گندارا و تمام اراضی بین بناور و لغمان را از تصرف جیهال منتزع نموده ضمیمه کشور افغانستان و غزنویان گردانید. شاه غزنین در جنگ با جهال هزاران سوار از افغانان این دیار را در فوج خود داخل کرده بهمت بهادران پښتون بردشمن فیروز گردید والقاب همایون سبکتگین را طراز خطبه وسکه ایسامان نمود سبکتگین چون بسوی خانواده ساسانیان در حال اقتدار خویش وضعف آنان بنظر احترام می نگریست در هنگام طغیان ابو علی سیمجوری و فایق علیه امیر نوح سامانی از امیر نوح حمایت نمود و مخالفین اور ادر جنگهای میدان شکستهای فاحشی داده رفت تا اینکه امیر نوح بسبکتگین لقب ناصر الدوله و به امیر محمود پسرش که درآن جنگها هنرهای نمایان از خود نشان داده بود لقب سیف الدوله و سالاری سپاه خراسان عنابت کرد – بعد از انجام این حوادث، ايلك خان بسرحدات بخارا پیشقد می نمود.

این دفعه باز امیر نوح از ناصر الدین سبکتگین استعداد نمود. وی بالشکر گران و امیر محمود پسر خود بداد امیر نوح رسيدند و با ابلك خان صلح ابرومندانه نموده شد . سپس به بلخ مراجعت کرد. ناصر الدین سبکتگین بعد از فوت امیر نوح که بتاريخ ۱۳ رجب سال ۳۸۷ ه روی داد در بلخ مریض شد و بهوای غزنین مشتاق گردیده از بلخ جانب غزنین عزیمت نمود . ولی درارض راه بموضع رباط ( مادر موی) که بین بامیان وبلغ واقع واكنون هم بنام ) مدر مولی ) شهرت دارد وفات کرد.

با شعبان سال ۳۸۷ هجری از آنجا جنازه اش را بغزنین نقل داده در میدان افغان محال بخاک سپردند افغان حال که بحيث یادگار باشعار افغان است درهمین موضع وقوع داشت که اکنون سبکتگین در آنجا است و بیهقی آنرا نوشته است الپتگین باعث خشم امیر منصور سامانی گردید و بتعداده بیست هزار سپه به سالاری ابوجعفر بغرض خلع الپتگین بغزنه فرستاد. اما چون این لشکر گران نیز از مقابل امیر الپتگین بهزیمت رفت امیر منصور بغرض حفظ شئون خود و دفع حوادث ناگواریکه آینده از آن مامول بود مصلحت چنین دید که با الپتگین صلح نموده حکمرانی قلمرو مفتوحه اش را بدو مسلم داشت. امير البتكين بتاريخ ۲۰ شعبان سنه ۳۵۲ هجری از حیات چشم پوشید و بجایش ابواسحق ابراهیم پسرش امیر غزنین گردید .

ولی چون این شخص عياش وضعيف النفس بود عساکر بر وی بشوریدند. بنابران ابوعلی لاويك و پسر او ابوبكر لاويك از فرصت استفاده کرد و بر ابراهیم تاخت آورد نه ابراهیم تاب مقاومت نیاورده به بخا را نزد سامانیان گریخت و مدد خواست امیر منصور سامانی سال بعد با ابراهیم اردوی گرانی جهت سرکوبی ابو علی لاويك به غزنین فرستاد و غزنین بدست ابراهیم فتح و دوباره بر تخت کشور جلوس نمود. پسرلاويك فرار کرد اما کمی بعد بتاریخ ۲۵ ذیقعده سال ۳۵۵ ه ابراهيم بن الپتگین فوت کرد . بلکا نگین : بمرگ ابراهیم سلسله شاهی خانواده الپتگین منقطع گردید زیراوی دیگر وارثی نداشت. لذا اشراف مملکت پر بلکاتگین بیعت نموده او را به پادشاهی برداشتند بلکاتگین که قوماندان گارد محافظ الپتگین بود مرد دلیر و جنگجو و دربین قشون شهرت بسزا داشت.

 

برای خرید کتاب غزنه و غزنویان نسخه چاپی اینجا کلیک نمایید و برای دانلود رایگان به ادامه مطلب مراجعه نمایید.

 

کتاب تاریخ ایران
منتشر شده در

دانلود کتاب وقفنامه ربع رشیدی اثر رشیدالدین فضل الله

دانلود کتاب وقفنامه ربع رشیدی اثر رشیدالدین فضل الله

 بهر تقدیر، اگر چه این کتاب از کتابهایی است که از زیر دست و چشم مرحوم مینوی گذشته است، اگر هنوز در آن عیب و نقص دیده شود ناشی از آن است که بر اینجانب در تهیه مطالب اولی (برای فرستادن به مطبعه) اشتباه روی داده است و یا آنکه اینجانب در مطابقه نمونه های نهائی با نمونه های تصحیح شده مرحوم مینوی دقت کافی نکرده است.

ضمناً باید گفت متأسفانه وقتی که چاپ کتاب به صفحه ۲۵۲ رسید آن مرحوم به بستر بیماری سخت نهائی در افتاد و دیگر امکان آن نبود که صفحات ما بعد را که مربوط به رقبات وقفی تبریزست بخواند و اصلاح کند. این قسمت از کتاب را که از تصحیح ) اول و دوم مطبعی گذرانیده بودم در آن اوان برای ملاحظه و تصحیح دوست دانشمند آقای عبدالعلی کارنگ به تبریز فرستاده بودم و به مرحوم مینوی هم گفته بودم که پس از رسیدن اوراق آنها را به نظرش میرسانم مرحوم مینوی هر بار که به بیمارستان به دیدنش می رفتم می پرسید که دنباله وقفنامه چه شد؛ دلم میخواهد آن قسمت تبریز را هم ببینم.

یکبار هم که به آن مرحوم گفتم فکر نوشتن مقدمه برای وقفنامه باشید گفت باید قسمت چاپ شده را در اختیار داشته باشم تا بتوانم چیزی بنویسم موکول بدان است که به خانه بازگردم اما ای با آرزو که خاکه شده! هزار قوسا که مینوی در گذشت و توانست مقدمه ای آنچنان که میل داشت بر اساس نکته هایی که بتدریج در حاشیه اوراق چاپ شده و قضامه یادداشت میکرد برای کتاب بنویسد و نیز مطالب مربوط به تبریز را ببیند و فهرستهایی را که برای کتاب تهیه کردم بازبینی و بررسی کا کند. قطعاً اگر او بدین فهرستها نگریسته بود وضعی با بهتر از حال کنونی می یافت. طرز چاپ متن ترتیب تهیه مطالب برای چاپ اینطور بود که : (۱) قسمتی که به خط رشیدالدین نیست ( صفحات اول تا بیست و دوم) مستقیماً از روی نسخه حروف چینی و چاپ شد. البته تصحیح بازیین آن توسط مرحوم مجتبی مینوی انجام شده است. (۲) قسمت مربوط به مجلات پس از استنساخ و مقابله، یکبار هم به مرحمت و مراقبت دوستان دانشمند آقایان محمد تقی دانش پژوه و عبدالله نورانی مورد مطابقه و تجدید مقابله قرار گرفت.

بازیسین تصحیح را طی دو غلط گیری مرحوم مجتبی مینوی انجام داد. (۳) در قسمت مربوط به کیفیات و شرایط وقف یعنی از صفحه ۳۴ تا ۲۳۶ (بجز آنچه مربوط به رقبات وقف در پز دست که تماماً در نسخه اصلی به خط رشیدالدین فضل الله است) چون خواندنش به علت شیوه خط و کم نقطه بودن برای حروف چینیان دشوار می بود از عکس نسخه خطی کتابخانه ملی ملکه که به خط نسخ و نسبة خواناست و در صفحات بعدی مورد معرفی قرار خواهد گرفت استفاده شد.

بدین صورت که عکس نسخه مذکور با نسخه خط رشیدالدین دقیقاً مقابله شد و از روی آن حروف چینی انجام شد. ولی در غلط گیریهای مطبعه ای منحصراً نسخه خط رشیدالدین مورد استفاده و مطابقه قرار گرفت بازيين تصحيح را هم مرحوم مجتبی مینوی انجام داد. در قسمت مربوط به رقبات یزد صفحات (۴۵ تا (۱۰۳ که به خط رشیدالدین نیست، متن از روی نخه عکسی به چاپ رسانیده شد و چون اسامی جغرافیائی در مواردی چند مخلوط بود حواشی زیادی درباره ضبط اعلام جغرافیائی الحاق شد تصحیح نهایی را مرحوم مجتبی مینوی انجام داد. (۵) قسمت چهارم (صفحات ۲۳۷ تا ۲۵۲ که بخط رشیدالدین نیست و نسبه خواناست مستقیماً از روی نسخه حروفچینی شده است.

البته تصحیح نهائی آن به وسیله مرحوم مینوی انجام گردیده است. ۶) استنساخ و تصحیح قسمت مربوط به رقبات آذربایجان با موافقت انجمن آثار ملی بر عهد: عبدالعلی کارنگ که قطعاً امروزه در شناسایی اعلام جغرافیائی آن خطه صاحب صلاحیت و فعلاً یگانه است قرار گرفت. ایشان بر اساس نسخه اصلی وطبعاً با توجه به اطلاعات شخصی و محلی متن را آماده کردند و فرستادند. اما برای آنکه کار ایشان با رویه ای که اینجانب در قسمتهای دیگر متن اتخاذ کرده بود هماهنگ و همدست باشد متن مصحح ایشان یکبار دیگر با نسخه خطی مقابله و بعضی حواشی با علامت مشخصه الحاق شد.

متأسفانه این قسمت از متن موقعی آماده تصحیح نهایی شد که مجتبی مینوی وفات یافته بود. ضمناً گفته شود که در قرائت چند مورد صعب از متن (یعنی کلماتی که درست خوانده نمیشد یا ارقام سیاقی) از بصیرت دوستان معزز دکتر عباس زریاب خولی و دکتر اصغر مهدوی و مرحوم دکتر حسین محبوبی اردکانی بهره برده ام *** چنانکه در سطر ۲۷ صفحه ده از مقدمه گفته شد در کتابخانه ملی ملک نسخه ای از وفقنامه هست که در قرن اخیر نویسانده شده است. چون این نسخه از مستملکات مرحوم محمد علی تربیت بوده است و آن مرحوم خود تبریزی و کتابشناس و نسخه یاب وطبعاً با خانواده سراج میر (که نسخه در حفاظت آنها بود دوست و مدتها در تبریز رئیس معارف بوده است احتمال قوی بر آن است که این نسخه به توسط او نویسالیده شده بوده است. 

 

 

برای خرید کتاب وقفنامه ربع رشیدی نسخه چاپی اینجا کلیک نمایید و برای دانلود رایگان به ادامه مطلب مراجعه نمایید.

 

کتاب تاریخ ایران
منتشر شده در

دانلود کتاب زین الاخبار: تاریخ گردیزی اثر ابوسعید عبدالحی بن ضحاک بن محمود گردیزی

دانلود کتاب زین الاخبار: تاریخ گردیزی اثر ابوسعید عبدالحی بن ضحاک بن محمود گردیزی

 

این کتاب که دارای مباحث و نکات بسیار کارآمد و مغتنم تاریخی و انشای روان و لطیف دری است تاکنون جزیکد و فصل آن بطوریکه متن کامل نشر نشده بود و ارباب ذوق و دانش همواره خواهان بودند که تمام متن کتاب زین الاخبار را در دسترس داشته باشند. و چون ترتیب این متن از روی نسخ خطی ناقص کار دشواری بود، بنابران تاکنون هیچکسی به طبع و نشر آن هست نگماشته بود.

از نسخه های خطی این کتاب اکنون فقط دو نسخه مکشوف در انگلستان موجود است که یکی نسخه کینگز کالج کیمبرج محرره ۹۳۰ با ۵۹۰۳. در هندوستان باشد، و دیگر نسخه کتابخانه یادلیان در اکسفورد است که به تاریخ ۱۱ ذیحجه ۱۱۹۶ه. در هند نوشته شده و این نسخه دوم نقل همان نسخه نخستین باشد. ولی در برخی موارد اختلافی یا اصل دارد و برای نسخه بدل مفید است.

این هر دو نسخه از آغاز ناقص بوده و چند صفحه ابتدای آن افتاده و هم در بین کتاب اسقاطی دارد و چون نسخه دیگر آن در دنیا مکشوف نیست، لابد همین دو نسخه را با وجود نواقص و اسقاط آن مغتنم باید شمرد. راقم این سطور عبدالحی حبیبی چند سال قبل، عکسهای هر دو نسخه مذکور را در قلم به دست آورد، و حیف دانست که چنین کتاب سودمند طبع و نشر نشود، و بنابراین به ترتیب و تصحیح ونحشيه وتعليق و مقابله آن کمر بست و نسخه نخستین را که اصیل تر بود اساس کار خود قرار داد و اختلافات نسخه دوم را در پاورقی آن بعلامت (ب) ضبط کرد، بر لغات و کلمات و مطالب آن شرح و تعلیقی را از روی آثار دیگر و کتب مؤلفان متقدم ومتأخر نوشت و اغلاط وارده را با ضبط اصل آن در پاورقی، باستناد کتب دیگرو گاهی هم به حدس خود تصحیح نمود و این مطالب را در پاورقی اشارت کرد.

و تمام حصص مقطوعه کتابرا که در هر دو نسخه فوت شده نیز نشان داد، و آنچه برای تصحیح متن از کتب دیگر گرفت، همه آنرا در پاورقی معین کرد. باين ترتيب نسخة حاضره جامع نسختين مكشوف کنونی است و شاید در آینده نسخه مکمل این کتاب بدست آید و دانشمندان ما بعد به تکمیل آن همت گمارند.

چنین بنظر می آید که عبدالحی گردیزی کتاب خود را در عصر سلطنت عبدالرشید بن سلطان محمود بعد از ۴۴۱، که سال جلوس اوست و پیش از آنکه درسته ۱۴۴۴. بدست طغریل بنده محمود کشته شود در حدود ۴۴۳۴۴۲. نوشته باشد، زیرا در متن کتاب مند سام نام سلطان عبدالرشید را با دعای «ادام لانه، ذکر کرده است (رك صفحه – ختم کرده بود. وازین بر می آید که گردیزی کتاب خود را پیش از درك فتنه طغريل درباره نام کتاب چنین حدس میتوان زد که گردیزی نام کتاب خود را از لقب پادشاه عصر گرفته و « زین الاخباره نامیده باشد زیر اسکه سلطان عبدالرشید در موزیم کابل موجود است که بران عز الدوله وزين المله سيف الله عبد الرشيد، ونام القايم بامر الله خلیفه نوشته شده و شاید زین الاخبار از لقب زین المله آمده باشد.

در پایان باب هفتم اخبار امرای خراسان هنگامیکه بشرح احوال سلطان محمود می پردازد مشاهدات رأی العین خود را از عصر این پادشاه در هند و نیمروز و خوارزم و عراق اشاره میکند، (ص) ) و ازین بر می آید که وی در زمان سلطنت و فتوحات سلطان محمود، صاحب مشاهدات رأى العین بوده و این وقایع را حفظ داشت، و اگر عمرش را درین وقت ۲۰ سال بدانیم، پس تولدش را در حدود ۴۰۰ه. ه تخمین کرده می توانیم که حین نوشتن کتاب باید چهل واند ساله باشد.

 

برای خرید کتاب زین الاخبار نسخه چاپی اینجحا کلیک نمایید و برای دانلود رایگان به ادامه مطلب مراجعه نمایید.

کتاب تاریخ ایران
منتشر شده در

دانلود کتاب پیشینه سان و رژه در ایران اثر جهانگیر قائم مقامی ,یحیی ذکاء, سیدمحمدعلی امام شوشتری

دانلود کتاب پیشینه سان و رژه در ایران اثر جهانگیر قائم مقامی ,یحیی ذکاء, سیدمحمدعلی امام شوشتری

 

«سان» یا با املاء دیگر صان» يك واژه تركيست بمعنی «شمار» از مصدر «صانماق» یعنی شمردن و منظور از آن در اصطلاح ارتشی ، شمردن سپاهیان و بازدید از وضع پوشاك و جنگ افزار و زین و برگ سربازان و افسران و تعيين مواجب سالیانه آنان بوده است .

از سدههای نخستین تا سدههای نهم و دهم هجری بجای این اصطلاح تركى عرض لشکر » بکار میرفت و کسی که بدین کارها رسیدگی میکرد و دفتر و شماره و مقدار و طرز پرداخت مواجب سپاهیان را نگاهداری می کرد، «عارض لشکر» یا «عارض» نامیده میشد و دستگاهی که زیر نظر او این گونه کارها را راه می برد «دیوان عرض» نام داشت که تقریباً بجای وزارت جنگ کنونی بود .

عرض لشکر یا سان دیدن سپاهیان بگواهی سندهایی که در دست هست و بیشتر آنها در این کتاب گردآوری شده است ، از دورانهای پیش از اسلام، در ایران معمول بوده و شاهنشاهان ساسانی گاه خود و گاه نمایندگانشان از سپاهیان سان دیده وضع آنان را بازرسی میکردند و مواجب سالیانه آنان را برقرار میساختند .

منظور از فراهم آوردن این مطالب مختصر آنست که معلوم شود ، سابقۀسان و رژه در ایران پیش از اسلام تا چه زمانی کشیده میشده است ، آیا اشکانیان و هخامنشیان و پیش از آنان مادها نیز از لشکریان خود سان میدیده اند یا نه ؟ و اگر سان و رژه در میان آنان معمول بوده ، آیین آن چگونه برگزار میگردیده است .

سان دیدن یا رژه رفتن سپاهیان یکی از ضروریات کارهای ارتشی است و هر مردمی از هر زمانی که سپاه و لشکر پدید آورده اند، ناچارسان و رژه نیز از همان زمانها در میانشان معمول گردیده است زیرا هر فرماندهی بناچار چه پیش از جنگ و چه هنگام جنگ مایل است از وضع و حال و شماره و پوشاک و جنگ افزار و اسب و ساخته سپاهیان خود آگاه باشد و از آمادگی و نیروی رزمی آنان اطمینان بدست آورد و این جز از راه سان دیدن یا رژه رفتن سپاهیان میسر نیست .

از سوی دیگر اگر رسم و آیینی بطور ثابت و مستمر در مدت هزار و پانصد سال یا بیشتر در میان مردمی بکاربسته و برگزار میشده است، میتوان گمان برد که این کار پیشینه بس زیادی داشته در زمانهای پیشتر از آن نیز بهمان سان برقرار بوده است زیرا این گونه آیینها در جهان باستان کمتر دستخوش دگرگونیهای سیاسی و اجتماعی میگردید و بندرت از میان میرفت .

در شاهنامه که چکیده آیینهای گوناگون بویژه آیینهای رزمی مردم ایران باستان است ، جابجا در باره سان دیدن و رژه رفتن سپاهیان چنین آمده است : سان و رژه در ارتش ماد از شاهنامه که بگذریم، بنابر نوشته های تاریخی که مقدار بسیار کمی از آنها بازمانده است ، نخستین ارتش از مردم آریائی نژاد در ایرانزمین، با دست « هوخشتره » شاهنشاه بزرگ ماد بنیاد نهاده شد و این نخستین ارتش بسامان ایرانی با گشودن شهر «نینوا» و برانداختن دولت بیدادگر آشور و ستردن نام آن برای همیشه از صفحه روزگار ، در جهان باستان نام و آوازه یافت .

 

 

برای خرید کتاب پیشینه سان و رژه در ایران نسخه چاپی اینجا کلیک نمایید و برای دانلود رایگان به ادامه مطلب مراجعه نمایید.

 

کتاب تاریخ ایران
منتشر شده در

دانلود کتاب ناصرخسرو و اسماعیلیان اثر آ.ی برتلس ترجمه ی. آرین پور

دانلود کتاب ناصرخسرو و اسماعیلیان اثر آ.ی برتلس ترجمه ی. آرین پور

 

 

 

غرض از تحریر این باب بیان تاریخ سیاسی نیست ، بلکه تهیه مقدمه ایست تاریخی بر مطالعه روابط ناصر خسرو با اسماعیلیان، شرح وقایع تاریخی به تنهایی برای آموختن پیکار سیاسی و ایدئولوژيك بك عهد و درك امیال و عقاید سیاسی بك دانشمند و متفکر کافی نیست. برای درک این پیکار و این عقاید باید اوضاع و شرایط اجتماعی و اقتصادی که آنها را پدید آورده است ، بدقت بررسی و تحلیل شود.

علمای شوروی وضع جامعه ای را که ناصر خسرو در آن می زیسته، بطور کلی روشن کرده اند. ابواب و فصول مربوطه از تاریخ ملت تاجيك » و « تاريخ ازبکستان شوروی احوال اجتماعی آسیای میانه را در قرن یازدهم بدست می دهند.

با اینهمه لازم دیدیم در آغاز رساله ای که درباره ناصر خسرو و اسماعیلیان می نگاریم ، شمه ای از این اوضاع و احوال را که برای حوادثی که در فصل آینده شرح خواهیم داد زمینه اجتماعی مناسبی فراهم آورده اند ، سخن گوئیم . در گفتار از سازمان اجتماعی آسیای میانه و ایران در قرن یازدهم، باید پیش از همه پیچیدگی فوق العاده آنرا در نظر داشت.

ف. انگلس در ضمن بیان اوضاع کشور آلمان در قرون وسطی پیش از جنگ بزرگ روستایی، می نویسد : «… طبقات مختلفه امپراطوری – شاهزادگان، درباریان، پره لانها ، پاتریسینها ، بورگرها ، پلین ها و کشاورزان توده بسیار درهم و برهمی بوجود آورده بودند كه هريك نیازمندیهای گوناگون داشت و خواستههای آنان پیوسته با هم تصادم میکرده و بعد مؤلف مزبور از و در هم آمیختن اصناف و طبقات گوناگون را در آن عهد سخن می گوید.

پیچیدگی و گوناگونی اوضاع اجتماعی بطور کلی از صفات و مختصات دوران فئودالیزم است و آنچه که انگلی بخصوص درباره آلمان در آغاز قرن شانزدهم، بیان کرده، دربارۀ جامعۀ قرون وسطای شرق نیز صادق است . روستائیان آزاد ، سهم کاران ، دهقانان، امرا ، اعیان شهرنشین، مأموران وصول مالیات ، بندگان، پیشموران، کوچ نشینان فقرای شهری، عیاران ، غلامان خاصه ، ملایان ، فقها ، شاعران درباری و دانشمندان در عهد ناصر خسرو توده ای بوجود آورده بودند که از آلمان قرن شانزدهم کمتر پیچیده نبود .

ندیده گرفتن این پیچیدگی و در هم ریختگی که پراکندگی و عدم تساوی در پیشرفت مناطق مختلفة قلمرو خلافت و علل دیگر بر شدت آن افزوده بود ، . است درك اوضاع حقیقی عهدی را که مورد مطالعه است ، دچار اشتباه نماید . ممكن نام ناصر خسرو – شاعر ، حکیم، جهانگرد و مبلغ کیش اسماعیلی در قرن یازدهم میلادی در طول مدت نهصد سال در هاله ای از افسانه ها محصور است. از زندگانی پر عجایب او چند روایت کتبی به دست ما رسیده است.

اینها افسانه هایی است که در ازمنه مختلفه بوجود آمده و ظاهراً قسمتی از آنها مربوط به چند ده سال اول بعد از مرگ او میباشد. ناصر خسرو ۱۵ – ۲۰ سال آخر عمر خود را در ده یمگان گذرانیده و امروز تربت وی در آنجا زیارتگاه مردم است و هم اکنون در دره کوهستانی پامیر روایاتی درباره او زبانزد عموم میباشد . پیدایش یک رشته و داستان درباره ناصر» تصادفی نبوده و بلا تردید ناشی از علاقة فوق العادة معاصران وی و نسلهای آینده به «شخصیت» او میباشد .

شرح زندگانی واقعی ناصر خسرو، حتی در مقام مقایسه با شرح حال پیچیده ابن سینا ، سعدی و یا مسعود سعد سلمان بسیار روشن است. وی در دوران جوانی از درباریان سلطان محمود، جهانگشای بزرگ غزنوی و بعد جهانگرد کنجکاوی است که «عالم اسلام را از هند تا مصر زیر پا نهاده، و از آن پس، ملحد خطرناکی است که تنها بردن نامش در فقهای تسنن ایجاد وحشت و نفرت می کند ، مبلغ و داعی بی باک و بالاخره مردی است که به يك دره کوهستانی دور دست رانده شده و در آنجا با سخنان خود مبارزه با فقهای شستن را بی محابا ادامه می دهد، اشعار و رسالات فلسفی می نویسد

و در نوشته های خود بر ضد فشار تفتیش عقاید بر می خیزد . این افسانه ها درباره ناصر خسرو – که هـ. انه خاورشناس آلمانی آنها را با رومان فانوست مقایسه کرده است از یکسو خاطره این مرد بزرگ را قرنها در قلوب مردم زنده نگاهداشته و از سوی دیگر چهره حقیقی او را از انظار پوشیده داشته است. مثلا در بعضی از افسانه های زندگی ناصر خسرو گفته می شود که وی همیشه مسلمان معتقدی بوده و رسالات ملحدانه خود را به اجبار و به فرمان وملك ملحدان در زندان نوشته است. بعضی دیگر از این افسانه ها او را به صورت زاهد متعبدی تصویر می کنند که در غاری می زیسته و با گیاهان تغذی می کرده و کارهای خارق العاده ای از وی سر میزده است.

افسانه های دیگر، وی را مردی صوفی از مریدان شیخ ابوالحسن خرقانی معرفی میکنند. بزرگ زاده، دانشمند تاجیکی نخستین کسی است که به جنبۀ ساختگی و افسانه آمیز این حکایتها که به نام زندگی نامه ناصر پدید آمده است ، اشاره کرده و می نویسد و برای مرد صمیمی و پرشوری مانند ناصر خسرو که صادقانه و دلیرانه با پستی و فر یکی از تألیفات او در اروپا چاپ شد.

 

 

برای خرید کتاب ناصرخسرو و اسماعیلیان نسخه چاپی اینجا کلیک نمایید و برای دانلود رایگان به ادامه مطلب مراجعه نمایید.

کتاب تاریخ ایران
منتشر شده در

دانلود کتاب تاریخ سلسله سلجوقی اثر بنداری اصفهانی ترجمه محمدحسين جليلى

دانلود کتاب تاریخ سلسله سلجوقی: زبده النصره و نخبه العصره اثر بنداری اصفهانی ترجمه محمدحسين جليلى

 

 

هنگامی که طغرل بگ به جایگاه بزرگواری و پله كان پرده دار نزديك شد. پرده طالار برداشته شد و روی خلیفه چون ماه از تاریکی مسند بدرخشید. احترام واجب را بکار بست و زمین را بوسه زد، سپس برخاست و مقابل القائم ایستاد. منتظر شد تا از رسوم بار خلافت آگاه شود. رئیس الرؤسا بر تخت زیبائی بالارفت خلیفه او را :گفت: رکن الدوله را به تخت ببر. محمد بن منصور کندری با طغرل همراه بود و مترجم او می بود . گفتار طغرل را بعربی می گفت.

تختی برای طغرل بگ نهاده شد و وی بر آن نشست. عمیدالملک برای طغرل توضیح و ترجمه کرد که خلیفه پادشاهی را بوی واگذار کرده است. طغرل در مرتبه بزرگواری قرار گرفت و بجایگاه خلعت شد و به احترام بخشش خلیفه محترم گردید و به خلعتهائیکه سوال از دیگر بزرگان برگزیده شده بود ملبس شد تاج وطوق و دستبند ساعد بند) و هفت خلعت سیاه رنگ بوی بخشیده شد از هفت خلعتی که در يك صندوق بودند پادشاهی هفت اقلیم را برای طغرل اراده کردند. همچنین با دستاری مشك آلود و طلائی ویرا خلعت کردند. با این دستار تاج عرب و افسر خسروی برای طغرل فراهم شد.

طغرل با این دو تشریف بلند مرتبه شد و با دستار و افسر قدم برداشت شمشیری که از طلا زیور شده بود بگردنش آویخته شد. طغرل در مزین ترین زیورها و با هیبت ترین اسبابها از خلعت گاه بیرون آمد. بازگشت و بتخت نشست. طغرل خواست بشکر گزاری زمین را ببوسد بعلت بر سر داشتن تاج خسروی بخم شدن قادر نبود لذا درخواست کرد دست خلیفه را بدست گیرد خلیفه دوبار دست بوی داد او نیز دست خلیفه را بوسید و بر چشم نهاد خلیفه شمشیر دیگریرا که در مقابل داشت بر گردن طغرل آویخت و بادر گردن آویختن دو شمشیر فرمانروائی دو کشور برای او تمام شد و ازین رو خلیفه او را ملقب بپادشاه شرق و غرب کرد و فرمانش را آماده کرد و گفت: این فرمان و پیمانیست که محمد بن منصور برتو میخواند.

محمد دوست و امانت ما نزد تست. او را نگاهدار و از حادثه محفوظ بدار زیرا مردی مورد اطمینان است . برو به سلامت در پناه خدا و به چشم عنایت حق از هر بدمحفوظ باش . مؤلف گفت: ابو الفضل صر در شاعر را در حق عبدالملك قصيده ئی است این ابیات از آنست : پادشاهی است که هنگامیکه عزم به حرکت اسبانش می کند.

اسبان از نشاط سوار خود با روی گشاده و شکفته بزرگان به تبختر و بزرگی با ناز و دلال راه میروند . هیچگاه نور پیشانی روشن او را ندیدم مگر آنکه پیشانی خودم از من درخواست کرد که سجده کند بخششهای وی همه آفریدگان را فرا گرفته .

سپاس ثروتمند و درخواست مستمند نزدوی یکدیگر را ملاقات کنند . اگر در روزگار قدیم بود از فرط بخشش او گنجها از وی به قارون شکایت می کردند. مؤلف :گفت در سال ۴۵۰ کار موصل بر طغرل بگ بشورید زیرا وی به جانشینی خود دو امیر را بنام اردم و با تکین در آنجا گذاشته بود . بساسیری و قریش بن بدران بدشمنی آنها برخاستند و چهار ماه آنها را در افکندند سپس به جان زینهارشان دادند و از شهر بیرونشان کردند . محاصره طغرل بگ بار دیگر بموصل رفت برای چاره کردن این در دمشکل . ط

غرل ابراهیم ینال با او مخالفت کرد و پیمان بشکست . بقصد دشمنی طغرل به همدان رفت. سلطان هم به دنبال او در مدت هفت روز از نصیبین به همدان رفته طغرل وزیر خود عميد الملك و همسرش خاتون را ببغداد فرستاده بود. پس به آنان نامه نوشت و خواست که بحضور آیند خلیفه آنانرا از آمدن بازداشت.

در بغداد اخبار بی اصل و شایعات بی اساس هولناک پی در پی جریان یافت. گاهی از آمدن بساسیری ببغداد و گاهی شکست طغرل را از برادر در دهانها می گرداندند. مؤلف گفت: عبدالملک کندری میخواست فرمان ولایتعهدی از خلیفه برای انوشیروان فرزند خاتون همسر طغرل) بگیرد و از مال پنهان و آشکار خود بسیاری درین منظور هزینه کرد ولی انوشيروان وعميد الملك موفق نشدند و این رشته را نتابیدند. خاتون قصد کرد که عميد الملك و انوشیروان را در بند کشد . آنان نیز قرار برقرار اختیار کردند. عميد الملك خود را به اهواز در پناه هزار اسب بن بنگیر بن عیاض افکند و از سخنی برست خاتون سفر کرد و سلطان را می خواست. درین سفر فرزندش انوشیروان بوی ملحق شد. این واقعه در سال ۳۵۱ واقع شد. درین روزگار بعلت سستی کار خلافت تباهی بساسیری به سرحد کمال رسید.

در ششم ماه ذی قعده ۴۵۰ او ببغداد وارد شد و در شانزدهم دی فعده ۲۵۱ ازین شهر بیرون رفت کار بساسیری قاعده ی زشت بود که نزديك شد که نور خدائی را خاموش کند. زیرا بساسیری مردم را به اصرار به خلافت بی پدری که در مصر دعوی خلافت (خلیفه فاطمی) داشت دعوت می کرد. در خانه پیشوائی بغداد خلیفه القائم جائی نیافت و در شهر حدیثه باقی ماند و بر سولان و رسائل پی در پی طغرل را برای كمك بفریاد می خواند. طغرل درین هنگام سر گرم پیکار با برادر بود و غم کار خود می خورد زیرا سپاهش شکسته و خود، بخت برگشته بود.

 

برای خرید کتاب تاریخ سلسله سلجوقی نسخه چاپی اینجا کلیک نمایید و برای دانلود رایگان به ادامه مطلب مراجعه نمایید