نوشته هاینویسنده

تذکره الشعرا تالیف دولتشاه سمرقندی که در پایان قرن نهم هجری تالیف شده است، در باب زندگی و ذکر احوال شاعران ایران و پارسی گوی و همچنین عرب می باشد. این تذکره مشتمل است بر مقدمه، هفت طبقه و خاتمه. مولف این اثر در مقدمه کتاب می گوید که طبقات شعرا را بر مبنای هفت فلک تقسیم کرده ام و مقدمه را در تذکره شعرای عرب با بعضی فواید و خاتمه بدان افزوده ام. این اثر در سال 892 یا 896 در پایان قرن نهم هجری تالیف و نگاشته شده است. تذکره الشعرا از تذکره معروف در زبان پارسی می باشد که زندگی و شرح حال صد و پنجاه شاعر را در بر میگیرد. همچنین در مقدمه این اثر زندگی ده شاعر عرب ذکر شده است. همچنین در پایان کتاب به شرح احوال سلطان حسین بایقرا پرداخته شده است.

فی مافیه تالیف مولانا جلال الدین بلخی، که از جهت بیان دیدگاههای عرفانی و تفکر خاص عرفانی مولانا بلخی و شرح بعضی از آیات قرآن مجید و توضیح  و شرح نکات مهم اندیشه ی صوفیانه دارای اهمیت ژرفی میباشد. این اثر ارزشمند توسط روانشاد بدیع الزمان فروزانفر تصحیح و چاپ شده است. 

مرزبان نامه عنوان کتابی می باشد که در اصل به زبان طبری بوده و مرزبان بن رستم آن را خلق کرده است و سعدالدین وراوینی در سده هفتم هجری، آن را به پارسی برگردانده است. مرزبان نامه به شیوه کلیله و دمنه خلق شده است و در آن داستانها و روایت ها از زبان حیوانات نقل شده است. این منش در برهه های قدیم رواج داشته است و دانایان در سرزمین های ایران و هندوستان، به زبان حیوانات، گفته ها و نصایح خود به سمت بانیان حکومت میفرستادند. این اثر منثور که به نثر مسجع یا فنی نوشته شده است، از آثار ارزشمند زبان پارسی می باشد و به نثر بسیار دلنشینی نگاشته شده است. این کتاب در 9 باب نوشته شده است و در واقع مرامنامه ای برای پیشکش به پادشاهان می باشد تا برپایه آن بتوانند حکومت و جامعه را به شیوه ای معقول هدایت کنند. نسخه اصلی این اثر که به زبان طبرستانی بوده است، امروزه در دست نیست. سعد الدین وراوینی در زمانه خود پیشه منشی گری را در اختیار داشته است. پیش از این ترجمه، در سده ششم هجری نیز محمد بن غازی میلطوی این اثر را به پارسی برگردانده بوده است.