دانلود کتاب ابومسلم نامه: به روايت ابوطاهر طرطوسی به اهتمام حسین اسماعیلی انتشارات نشر قطره و انجمن ایران شناسی فرانسه در ایران
معرفی جامع کتاب
ابومسلمنامه از مهمترین متون روایی و حماسی منثور فارسی است که به روایت ابوطاهر بن حسن طرطوسی نسبت داده میشود؛ نویسندهای که نام او با سنت داستانپردازی تاریخی و پهلوانی در سدههای میانی ادب فارسی گره خورده است. این اثر در قالب روایتی بلند و داستانی، زندگی، قیامها، نبردها و سرنوشت ابومسلم خراسانی را بازمینماید؛ شخصیتی تاریخی که در حافظهٔ جمعی ایرانیان، هم قهرمان سیاسی و هم چهرهای اسطورهگون تلقی شده است.
کتاب به اهتمام حسین اسماعیلی و بر پایهٔ نسخههای خطی موجود تصحیح و تدوین شده و در تهران، با همکاری نشر معین، نشر قطره و انجمن ایرانشناسی فرانسه در ایران منتشر شده است. انتشار آن در چند مجلد، نشاندهندهٔ گستردگی روایت، تنوع داستانها و اهمیت نسخهشناختی متن است. مصحح در مقدمهٔ مفصل اثر، به معرفی ابوطاهر طرطوسی، جایگاه ابومسلمنامه در میان متون حماسی فارسی، و وضعیت نسخههای خطی پرداخته و تلاش کرده است متن را تا حد امکان به صورتی منقح و خوانا در اختیار پژوهشگران و علاقهمندان قرار دهد.
لینک خرید نسخه چاپی کتاب ابومسلم نامه اینجا کلیک نمایید.
لینک دانلود رایگان کتاب ابومسلم نامه جلد اول اینجا کلیک کنید
لینک دانلود رایگان کتاب ابومسلم نامه جلد دوم اینجا کلیک کنید
لینک دانلود رایگان کتاب ابومسلم نامه جلد سوم اینجا کلیک کنید
لینک دانلود رایگان کتاب ابومسلم نامه جلد چهارم اینجا کلیک کنید
از نظر گونهٔ ادبی، ابومسلمنامه در زمرهٔ داستانهای حماسی ـ تاریخی عامیانه قرار میگیرد؛ آثاری که نه تاریخنگاری به معنای دقیق کلمهاند و نه صرفاً افسانه، بلکه آمیزهای از واقعیت تاریخی، تخیل ادبی، باورهای مذهبی و عناصر اسطورهای را در خود دارند. نثر کتاب ساده، روان و سرشار از گفتوگو است و همین ویژگی سبب شده که این متن در طول قرنها مخاطبان گستردهای در میان مردم داشته باشد و بخشی از فرهنگ شفاهی و مکتوب ایران شود.
—
تحلیل و بررسی محتوایی و ادبی
ابومسلمنامه را بیش از آنکه بتوان منبعی برای بازسازی دقیق تاریخ دانست، باید آیینهٔ ذهنیت و تخیل اجتماعی ایرانیان دربارهٔ یک چهرهٔ تاریخی دانست. ابومسلم در این روایت، نه فقط سرداری سیاسی، بلکه قهرمانی دادخواه، هوشمند، گاه مکار و گاه مظلوم است که در برابر ستم میایستد و با نیروهای شر و دشمنان آشکار و پنهان مبارزه میکند. این تصویر، بیش از آنکه به واقعیت تاریخی وفادار باشد، بازتاب نیاز جامعه به قهرمانی نجاتبخش است.
از منظر روایی، اثر ساختاری اپیزودیک دارد؛ ماجراها پشت سر هم میآیند و هر کدام میتوانند بهصورت مستقل نیز روایت شوند. این ویژگی، پیوند عمیقی با سنت نقالی و داستانخوانی دارد و نشان میدهد که متن یا دستکم بخشهایی از آن، برای خوانش جمعی و شنیداری مناسب بوده است. اغراق در توصیف نبردها، حضور عناصر شگفتانگیز، و تأکید بر هوش و تدبیر قهرمان، همگی از خصیصههای ادبیات عامهپسند حماسی است.
از نظر زبانی، نثر ابومسلمنامه سادهتر از نثر رسمی تاریخنگاران درباری است و واژگان و ترکیباتی در آن دیده میشود که برای پژوهش در تحول زبان فارسی و شناخت زبان گفتاری دورههای گذشته اهمیت دارد. همین سادگی نثر باعث شده که اثر، علیرغم حجم زیاد، برای خوانندهٔ غیرمتخصص نیز جذاب و قابلخواندن باشد.
—
ارزیابی تصحیح و جایگاه پژوهشی اثر
تصحیح حسین اسماعیلی را باید تلاشی جدی در احیای یک متن مهم دانست. گردآوری نسخهها، مقابلهٔ آنها و ارائهٔ متنی نسبتاً منسجم، امکان مطالعهٔ علمی ابومسلمنامه را فراهم کرده است. مقدمه و یادداشتهای توضیحی مصحح، بهویژه در زمینهٔ معرفی نسخهها و تبیین جایگاه اثر در سنت ادبی ایران، ارزش پژوهشی کتاب را دوچندان کرده است. هرچند مانند هر تصحیح متنی، میتوان در برخی ضبطها یا انتخابها جای بحث و گفتوگو دید، اما در مجموع، این چاپ مبنایی قابل اعتماد برای مطالعات بعدی بهشمار میآید.
—
جمعبندی
ابومسلمنامه نه فقط روایتی سرگرمکننده از زندگی یک چهرهٔ تاریخی، بلکه سندی فرهنگی از نحوهٔ شکلگیری قهرمان در تخیل ایرانی است. این کتاب نشان میدهد که تاریخ چگونه در گذر زمان به اسطوره نزدیک میشود و چگونه ادبیات عامه، روایت خود را از قدرت، عدالت و مقاومت میسازد. چاپ منقح این اثر، فرصتی ارزشمند برای پژوهشگران ادبیات، تاریخ اجتماعی و فرهنگ عامه فراهم کرده و برای خوانندهٔ علاقهمند نیز دریچهای به یکی از مهمترین داستانهای حماسی منثور فارسی میگشاید.