معرفی کتاب ریشه یابی درخت کهن – بهرام بیضایی
معرفی کتاب ریشه یابی درخت کهن – بهرام بیضایی
بهرام بیضایی چهرهی غریبی در میان ادبیات و سینما و تئاتر ایران نیست و امروزه به اتفاق همگان، مهمترین شخصیت فرهنگی ما در حال حاضر است، گرچه در غربت. در میان آثار بهرام بیضایی کمتر اثری میتوان یافت که اسحکام و قدرتی کمتر از دیگری داشته و تحسین و تمجید درخور خود را نیافته باشد؛ لیک در میان آثار بهرام بیضایی کتبی چند وجود دارد جدا افتاده از نمایشنامه ها و فیلمنامه های همیشه در اوج او، یکی چند از آنان “ریشه یابی درخت کهن” و دیگری “هزار افسان کجاست؟” به حساب میآیند؛ که در این فرصت نگاهی کوتاه به پژوهش “ریشه یابی درخت کهن” میاندازیم.
بهرام بیضایی در این پژوهش در سه بخش مفصل و مدون و مرتبط به یکدیگر، میکوشد نشان دهد چرا تصور میکند اسطورهای هندوایرانی سرچشمه داستان مادر، یا داستان بنیادین “هزار و یک شب” است و توضیح میدهد که چطور شهرزاد و دینآزاد و شهریار، همان شهرناز و ارنواز و ضحاک اسطورهای باستان هستند. در همین حین نیز به تفصیل بازگشت این داستان به داستان مادر کتاب نابود شدهی “هزار افسان” بررسی میگردد.
ریشه یابی درخت کهن مفصلترین کتاب در باب اسطوره های هزار و یک شب و ضحاک پیش از “هزار افسان کجاست؟” میباشد که به توصیهی شخص بهرام بیضایی خواندن آن پیش از پژوهش “هزار افسان کجاست؟” ضروری مینماید، اما بدین معنا نیست که عدم خوانش آن مانع از فهم دیگری شود و یا مطالبی به تکرار در آنان گفته شده باشد. لیک به تکمیل و تفهیم یکدیگر کمک شایانی خواهند کرد.
